مجله پژوهشهای علوم و صنایع غذایی ایران

چکیده یکی از چالش‌های طراحی رژیم کتوژنیک، حفظ مقدار کالری عمده هر وعده از چربی و همچنین حفظ مقدار پروتئین مناسب جهت حس سیری می‌باشد. این تحقیق جهت امکان‌سنجی تولید شکلات بدون شکر و با مقدار چربی و پروتئین بالا در مقدار ثابت فیبر سویا و پودر استویا برای افراد ملزم به رژیم کتوژنیک صورت گرفت. پودر کاکائو توسط جایگزین کره کاکائو و سدیم کازئینات هر کدام در سطوح (صفر، 5 و 10 درصد) جایگزین شد. نتایج نشان داد که جایگزینی پودر کاکائو به‌طور معنی‌داری (05/0 p<) موجب افزایش رطوبت، فعالیت آبی، مقدار چربی و پروتئین کل شد اما مقدار خاکستر و کربوهیدرات کاهش یافت. همچنین افزایش مقدار جایگزین کره کاکائو و سدیم کازئینات به‌طور معنی‌داری (05/0 p<) موجب شد تا همزمان سختی و دمای ذوب نمونه‌های شکلات کاهش یابد. نتایج آزمون هدونیک نشان داد که نمونه‌های با چربی و پروتئین بیشتر، امتیاز بالاتری را کسب کردند. همچنین تجزیه به روش مولفه‌های اصلی نشان داد که دو مولفه اصلی اول 81 درصد کل واریانس داده‌های حسی را تشکیل می‌دهند. در نهایت، با توجه به نتایج آزمون‌های حسی و دستگاهی، بهترین ترکیب شکلات انتخاب شد. این ترکیب حاوی 35 درصد جایگزین کره کاکائو و 5 درصد سدیم کازئینات بود. مقدار قند کل و کالری نمونه بهینه به‌ترتیب 17/2 درصد و 41/547 کیلوکالری به ازای 100 گرم بود. مقدار اندیس پراکسید 1 روز پس از تولید 5/0 میلی‌اکی‌والان در کیلوگرم بود که پس از 60 روز این مقدار به 13/1 میلی‌اکی‌والان در کیلوگرم افزایش یافت. مصرف 100 گرم نمونه بهینه می‌تواند 27 درصد کالری روزانه یک فرد بزرگسال را تامین کند. این نتایج نشان داد که فرمولاسیون بهینه، حداقل شرایط رژیم کتوژنیک را داراست و می‌تواند یک میان وعده مناسب برای افراد ملزم به این رژیم باشد.

چکیده خشک‌‎کردن مواد غذایی می‌تواند ماندگاری آن را افزایش داده و موجب کاهش هزینه حمل‌و‌نقل و نگهداری آن شود. قانون دوم فیک معمولاً برای ارزیابی فرآیندهای انتقال جرم در فرآیند خشک‌کردن به‌روش استاندارد مورداستفاده قرار می‌گیرد و براساس بسیاری از فرضیات است. درک معنای انتقال جرم در محصولات می‌تواند روند خشک‌شدن و کیفیت محصول را بهبود بخشد. دینامیک سیالات محاسباتی (CFD) با استفاده از ریاضیات قدرتمند رایانه‌ای و کاربردی به‌منظور پیش‌بینی انتقال جرم در فرآیندهای صنعتی، شرایط جریان سیال را مدل می‌کند. هدف از این تحقیق بررسی عددی رفتار خشک‌شدن مغز پسته با استفاده از روش CFD و ارزیابی نتایج عددی در شرایط بستر سیال، نیمه‌سیال و بستر ثابت و همچنین دمای هوا 45 ، 60 ، 75 و 90 درجه سانتی‌گراد بود. در حین خشک‌کردن با استفاده از دینامیک سیال محاسباتی و کد CFD Fluent، جریان‌های خارجی و ‌زمینه‎های دما در اطراف جسم استوانه‌ای (10 ×5/7 میلی‌متر) در تجزیه و تحلیل عددی پیش‌بینی می‌شود. برای آزمایشات خشک‌کردن از خشک‌کن بستر سیال آزمایشگاهی استفاده شد. قسمت‌های اصلی خشک‌کن فن شعاعی جلو، محفظه خشک‌کن، بخاری برقی، اینورتر و کنترل‌کننده دما است. اتصالات خشک‌کن سنسورهای دمای ورودی و خروجی، بادسنج و کامپیوتر هستند. بخش عددی انجام و با داده‌های تجربی کنار هم قرار گرفت. نتیجه حل عددی در دمای 60 درجه سانتی‌گراد، 75 درجه سانتی‌گراد و 90 درجه سانتی‌گراد به‌جز در دمای هوا 45 درجه سانتی‌گراد، بسیار نزدیک به نتایج تجربی بود. میانگین خطای مطلق در بستر ثابت، در دمای 60، 75 و 90 درجه سانتی‌گراد به‌ترتیب 2123/0، 1257/0 و 0337/0 بود که کمتر از دمای 45 درجه سانتی‌گراد و مقادیر R² برای این دماها به‌ترتیب 9903/0، 9705/0 و 9807/0 بود. با کاهش دما، مقادیر  و χ2 در تمام شرایط بستر افزایش می‌یابد. مقادیر متوسط R² برای تمام شرایط بستر اعمال‌شده 9850/0 محاسبه شد. این مقدار نشان داد که توافق زیاد بین نتایج تجربی و راه حل‌های عددی وجود دارد.

چکیده هدف از این تحقیق بررسی کارایی الکتروریسی بدون نازل برای انکپسوله کردن اسانس زنیان (به‌عنوان یک زیست فعال آبگریز) با استفاده از دو هیدروکلوئید (کیتوزان/ژلاتین) به‌منظور افزایش خواص آنتی‌اکسیدانی و پایداری آن برای کاربردهای غذایی بود. نانوالیاف با استفاده از کیتوزان/ژلاتین در نسبت‌های 1:6، 1:8 و 1:10 و غلظت‌های 20 و 40 درصد زنیان ریسیده شدند. خواص محلول (ویسکوزیته و هدایت الکتریکی) اندازه‌گیری شد. داده‌های کارایی انکپسولاسیون و ظرفیت بارگذاری مبین بهبود با افزایش غلظت اسانس بود. قطر و مورفولوژی الیاف با میکروسکوپ الکترونی روبشی مورد بررسی قرار گرفت. نانوالیاف کیتوزان/ژلاتین با نسبت 1:6 حاوی 40 درصد اسانس دارای بیشترین کارایی انکپسولاسیون (9/99%)، ظرفیت بارگذاری (9/39%) و کمترین قطر ( nm146) بودند. طیف‌سنجی فروسرخ با انعکاس کلی ضعیف شده (ATR-FTIR) ثابت کرد که حین الکتروریسی، هیچ برهمکنش شیمیایی بین مواد تشکیل‌دهنده رخ نداده است و داده‌های کالریمتری روبشی افتراقی (DSC) نشان داد که اسانس به‌خوبی در نانوالیاف محصور شده است. خواص آنتی‌اکسیدانی توسط آزمون DPPH تجزیه و تحلیل شد و کارایی کپسولاسیون برای محافظت از آنتی‌اکسیدان‌ها را تأیید کرد.

چکیده ترکیبات و فعالیت‌های بیولوژیکی نوشیدنی کامبوچا به‌نوع دمنوش گیاهی، غلظت ساکارز و زمان تخمیر بستگی دارد. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر شرایط مختلف آماده‌سازی بر فعالیت ضد‌باکتریایی نوشیدنی‌های حرارت‌دیده کامبوچا توسط روش سطح پاسخ (RSM) انجام شد. چهار نوع دمنوش گیاهی شامل چای سیاه، چای سبز، به‌لیمو و نعناع فلفلی با سه غلظت 2، 5 و 8 درصد ساکارز تهیه شدند و با کشت فعال کامبوچا تلقیح گردیدند. پس از 7، 14 و 21 روز، نوشیدنی‌ها اتوکلاو شدند و فعالیت ضدباکتریایی آنها علیه چهار باکتری شامل اشریشیا کلی، شیگلا دیسانتری، استافیلوکوکوس اورئوس و باسیلوس سرئوس با روش چاهک ارزیابی شد. برای بررسی اثر غلظت ساکارز، زمان تخمیر و نوع دمنوش گیاهی بر فعالیت ضدباکتریایی نوشیدنی‌های حرارت‌دیده از RSM استفاده شد. نتایج نشان داد که افزایش غلظت ساکارز اثر قابل‌توجهی بر فعالیت ضد باکتریایی نوشیدنی‌های حرارت‌دیده علیه همه باکتری‌های آزمایش‌شده داشت. افزایش زمان تخمیر تأثیر معناداری بر فعالیت ضد‌باکتریایی نوشیدنی‌های حرارت‌دیده علیه اشریشیا کلی و شیگلا دیسانتری داشت. نوع دمنوش گیاهی تأثیر قابل‌توجهی بر فعالیت ضد‌باکتریایی علیه استافیلوکوکوس اورئوس و شیگلا دیسانتری داشت. بیشترین فعالیت ضد‌باکتریایی علیه اشریشیا کلی و شیگلا دیسانتری در نوشیدنی‌های تهیه‌شده با به‌لیمو مشاهده شد. نوشیدنی‌های تهیه‌شده با چای سبز بیشترین فعالیت ضد باکتریایی را در برابر استافیلوکوکوس اورئوس نشان دادند. بیشترین فعالیت ضد‌‌باکتریایی علیه باسیلوس سرئوس در نوشیدنی‌های حرارت‌دیده تهیه‌شده با چای سیاه و نعناع مشاهده شد. به‌طورکلی، نتایج این تحقیق فعالیت ضدباکتریایی قابل‌توجه نوشیدنی‌های کامبوچا حرارت‌دیده را علیه باکتری‌های موردآزمون نشان داد.

چکیده استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها در پرورش دام به‌ویژه طیور منجر به افزایش مقاومت آنتی‌بیوتیکی و اختلالات انسانی می‌شود. بنابراین، پژوهشگران به دنبال یک جایگزین خوب برای بهبود تعادل میکروبی روده، عملکرد رشد و کیفیت گوشت دام هستند. مطالعه حاضر با هدف بررسی تأثیر جیره‌های حاوی سطوح مختلف (صفر، 90 و 100 درصد) پروبیوتیک فرماکتو (F)، پری‌بیوتیک پریمالاک (P) و مخلوط آنها بر ویژگی‌های شیمیایی، میکروبی و حسی بلدرچین ژاپنی انجام شد. گوشت نمونه F100 بالاترین امتیاز رنگ و بو را نشان داد. در حالی که ویژگی آبداری  به سطح پری‌بیوتیک وابسته‌تر بود F100P100 و F90P90 به‌ترتیب بالاترین امتیاز را در طعم گوشت و پذیرش کلی کسب کردند. کمترین تعداد میکروارگانیسم و کلی‌فرم کل درF90P100، طی مدت نگهداری مشاهده شد. به‌طور کلی افزودن سین‌بیوتیک‌ها به جیره بلدرچین ژاپنی علاوه بر کنترل اکسیداسیون در یخچال منجر به بهبود کیفیت گوشت و کاهش آلودگی میکروبی شد.

چکیده هدف این مطالعه استفاده از واکنش میلارد به‌عنوان ابزاری برای گلیکوزیلاسیون پروتئین‌های هیدرولیزشده حاصل از نخود کاجان (Cajanus cajan) و ارزیابی این اصلاح شیمیایی بر ویژگی‌های آنتی‌اکسیدانی و امولسیفایری بود. ویژگی‌های شیمیایی، ترکیب آمینواسیدی و توزیع وزن مولکولی پروتئین‌های هیدرولیزشده موردبررسی قرار گرفت. از گلوکز، گالاکتوز و مالتودکسترین در نسبت‌های 1 به 2، 1 به 1 و 2 به 1 (پروتئین هیدرولیزشده به قند، وزن خشک) برای گلیکوزیلاسیون استفاده شد. فعالیت آنتی‌اکسیدانی از طریق دو آزمون فعالیت مهار رادیکال آزاد ‌1و 1- دی‌فنیل-2- پیکریل هیدرازیل (DPPH) و مهار نیتریک‌اکسید بررسی شد. امولسیون‌ها (روغن/آب) توسط روش سونیفیکاسیون تهیه شدند. توزیع اندازه ذرات و پتانسیل زتا امولسیون‌ها طی 4 روز نگهداری اندازه‌گیری شد. گلیکوزیلاسیون با گلوکز در نسبت 2 به 1 مهار DPPH را از 96/37% به 53/85% و مهار نیتریک‌اکسید را از 50/14% تا 83/54% افزایش داد. همچنین گلیکوزیلاسیون توسط هرکدام از قندها پایداری امولسیون‌ها را افزایش داد و تفاوت معناداری بین نوع قند مورداستفاده مشاهده نشد.

چکیده چای سیاه که از برگ درختچه Camellia sinensis به‌دست می‌آید، نوشیدنی محبوبی است که قرن‌هاست در سراسر جهان مصرف می‌شود. در این تحقیق، نمونه‌ای از چای سیاه ایرانی به دو روش مایکروویو و دم‌آوری سنتی تهیه شد و عصاره های حاصل از آن با استفاده از آزمون‌های دی فنیل پیکریل هیدرازیل (DPPH) و احیاء کنندگی آهن/ قدرت آنتی‌اکسیدانی (FRAP) و محتویات فنولیک و فلاونوئید و همچنین میزان فلزات سنگین (HMs) (مس، نیکل، کروم، کادمیوم و سرب)، مورد ارزیابی قرار گرفت. مشاهده شد که بین فعالیت آنتی‌اکسیدانی با محتوای فنلی و فلاونوئیدی آنها رابطه مستقیم وجود دارد. بیشترین و کمترین فعالیت آنتی‌اکسیدانی برای نمونه‌های دم‌آوری شده توسط مایکروویو به‌ترتیب در نسبت توان 360 وات- زمان 5/2 دقیقه و توان 900 وات- زمان 5/7 دقیقه گزارش شد لذا با افزایش توان و زمان دم کردن، فعالیت آنتی‌اکسیدانی کاهش یافت. دم کردن چای به روش مایکروویو و سنتی باعث کاهش قابل توجهی در میزان فلزات سنگین که کمتر از حد مجاز طبق استانداردهای ملی ایران بود، گردید. این نتایج اهمیت زمان قرار گرفتن در معرض اشعه و قدرت تشعشع را هنگام تهیه چای با مایکروویو نشان می‌دهد.

چکیده در سال‌های اخیر، پلاسمای سرد یکی از جایگزین‌های مورد انتظار برای تیمارهای پس از برداشت محصولات هستند. در این مطالعه، یک سیستم تخلیه سطحی برای جستجوی زمان نابودی باسیلوس سرئوس، باسیوس کوآگولانس، باسیلوس اسئاروترموفیلوس و کلستریدیوم بوتولینیوم در شیر بطری شده استفاده شد. شبیه‌سازی توسط نرم‌افزار COMSOL ورژن a5/3 برای یک هندسه دو بعدی اجرا شد. داده‌های آزمایشی جمع‌آوری شده در نرم‌افزار شبیه‌سازی شدند. فاکتور k  حاصل از داده‌های غیرفعال‌سازی میکروارگانیسم برای تأیید داده‌های شبیه‌سازی استفاده شد. نتایج نشان دادند تولید گونه‌های فعال اکسیژن طی تیمار پلاسمای سرد، با افزایش زمان افزایش می‌یابد و در کل ظرف پخش می‌شود. غلظت این گونه‌ها در ابتدای تولید یعنی در لحظه خروج از پروب پلاسما، بالا بوده و در انتها که سطح آزاد شیر را ترک می‌کنند، کاهش می‌یابد. با افزایش دمای اولیه نمونه شیر از 50 به 80 درجه سانتی‌گراد، می‌توان تغییرات بارزی در مقدار ازون مشاهده کرد. اما تغییرات ولتاژ در این دو دما اثر بارزی بر غلظت ازون نداشت. همچنین بلافاصله با آغاز تیمار پلاسما، تولید پلاسما نیز آغاز شده و میزان غلظت گونه‌های فعال در آن لحظه بیشترین مقدار است. نشان داده شده است که در بین چهار باکتری مورد مطالعه، باسیلوس استئاروترموفیلوس بیشترین مقاومت را در برابر پلاسمای سرد داشته و باکتری‌های دیگر بعد از آن قرار می‌گیرند. در نهایت می‌توان نتیجه گرفت که تیمار پلاسما در عمق بطری، این امکان را ایجاد می‌کند که محدودیت کاربرد سطحی تیمار پلاسمای سرد رفع شود.

چکیده پنیر فتای فراپالایش پنیری است که عمدتاً از شیر گاو تولید شده و معمولاً به‌صورت تازه و یا پس از یک دوره کوتاه رسیدگی (60 روز) مصرف می‌گردد. در این پژوهش، اثر کشت‌های آغازگر تجاری (SafeIT 2، FRC-65 و R-704) و زمان رسیدگی (صفر تا 60 روز) بر ویژگی‌های شیمیایی (مواد جامد کل، چربی، پروتئین، خاکستر، نمک، اسیدیته، pH)، بیوشیمیایی (ازت محلول در 6/4 pH، اسید تری‌کلرواستیک و اسید فسفوتنگستیک، عدد اسیدی) و حسی (رنگ و ظاهر، آروما، بافت، طعم و پذیرش کلی) پنیر فتای فراپالایش آنالوگ بررسی گردید. بر اساس نتایج حاصله، نوع کشت آغازگر بر میزان pH، نمک، پروتئین و ازت محلول در 6/4 =pH نمونه‌های پنیر اثر معنی‌داری داشت (P≤ 0.05)، درحالی‌که سایر خواص شیمیایی تحت‌تأثیر معنی‌دار آن قرار نگرفت. اثر زمان رسیدگی نیز تنها بر میزان اسیدیته، pH، نمک، عدد اسیدی، پروتئین و محصولات پروتئولیز نمونه‌ها معنی‌دار بود. همچنین، کشت آغازگر و زمان رسیدگی بر خصوصیات حسی نمونه‌های پنیر، به‌جز رنگ و ظاهر، اثر معنی‌داری نداشتند، هرچند پنیرهای تولیدشده از کشت آغازگر SafeIT 2 در مقایسه با نمونه‌های تولیدشده از کشت‌های FRC-65  و R-704 امتیازات حسی بالاتری داشتند.

چکیده مطالعه حاضر با هدف بررسی تأثیر استفاده از فیلم کامپوزیتی حساس به pH مبتنی بر ژلاتین و صمغ ایرانی همراه با عصاره هویج بنفش (PCE) بر تازگی پنیر موزارلا انجام شد. در این راستا، رنگ، pH و تعداد مخمر و کپک نمونه شاهد و نمونه بسته‌بندی شده با فیلم کامپوزیتی حساس به pH در مدت 60 روز مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج حاضر نشان داد که pH در نمونه‌های پنیر بسته‌بندی شده با و بدون PCE (شاهد) در طول نگهداری کاهش معنی‌داری داشت، اما این کاهش در نمونه شاهد بیشتر بود (05/0> p) علاوه بر این، استفاده از فیلم کامپوزیت بر روی رنگ پنیر در طول نگهداری تأثیر می‌گذارد. مشاهده شد که مقادیر L^* و a^* پنیر بسته‌بندی شده با فیلم کامپوزیت به‌طور قابل توجه بالاتر از نمونه شاهد بود، اما مقادیر b^* به‌طور قابل توجه کمتر از نمونه شاهد بود. علاوه بر این، در پنیر بسته‌بندی شده توسط کامپوزیت فیلم حاوی هویج بنفش نسبت به شاهد، رشد میکروبی ناچیزی (مخمرها و کپک) مشاهده شد. همچنین در طول نگهداری pH  فیلم کامپوزیت حاوی عصاره به‌طور قابل توجهی از 33/6 به 85/4 کاهش یافت (05/0> p) که منجر به تغییر رنگ از بنفش به صورتی شد. پس از 40 روز، رنگ به صورتی تغییر کرد که نشان‌دهنده پایان نگهداری پنیر است. بنابراین نتیجه‌گیری شد که فیلم حساس به pH در عین حال که یک روش موثر برای بهبود ماندگاری پنیر موزارلا است می‌تواند نشان دهنده تازگی آن نیز باشد.

چکیده انواع واریته گندم، به‌عنوان یکی از محصولات راهبردی، در ایران بر اساس شرایط خاص جغرافیایی و اقلیمی هر منطقه کشت می‌شوند. طبقه‌بندی این واریته‌های گندم برای تضمین کیفیت محصولات نهایی حاصل از آرد گندم اهمیت دارد. در این پژوهش، از طیف‌سنجی مادون قرمز میان‌ناحیه با تبدیل فوریه (FT-MIR) به‌عنوان روشی غیرمخرب، همراه با شیمی‌سنجی، برای طبقه‌بندی چهار رقم از گندم ایرانی استفاده شد. در مجموع 160 نمونه مورد تحلیل قرار گرفت و از الگوریتم‌های مختلف پیش‌پردازش برای حذف اطلاعات ناخواسته بهره گرفته شد. سپس، از تحلیل مؤلفه‌های اصلی (PCA) به‌عنوان مدل بدون ناظر و ماشین بردار پشتیبان (SVM) به‌عنوان مدل با ناظر، همراه با الگوریتم انتخاب ویژگی با بیشینه‌ی ارتباط و کمینه‌ی افزونگی (MRMR)، برای بررسی رده‌بندی این گونه‌ها استفاده شد. بهترین نتیجه مدل SVM بدون انتخاب ویژگی، با پیش‌پردازش ترکیبی S-G+D2+MSC، دقتی برابر با 99.4٪ به‌دست آورد. خروجی 100٪ حاصل از مدل SVM همراه با الگوریتم انتخاب ویژگی MRMR، توانمندی روش طیف‌سنجی FT-MIR را در رده‌بندی گونه‌های آرد گندم ایرانی تأیید کرد.

چکیده بینی الکترونیکی یک دستگاه الکترونیکی برای تشخیص بو است. داده‌های به‌دست‌آمده از این دستگاه به‌صورت عددی و در ستون‌های مختلف ذخیره می‌شوند که مربوط به داده‌های دو نوع پنیر بدون گلوتن و پنیر حاوی گلوتن هستند. این داده‌ها به‌تنهایی برای تصمیم‌گیری و قضاوت کافی نیستند و لازم است روابط و الگوهای میان آن‌ها کشف شود تا مشخص شود داده‌های جدید ثبت‌شده توسط دستگاه به کدام دسته از پنیرهای دارای گلوتن یا بدون گلوتن تعلق دارند. به همین منظور، در این تحقیق از روش‌های داده‌کاوی و یادگیری ماشین استفاده شده است. داده‌کاوی شامل الگوریتم‌های متنوعی مانند طبقه‌بندی، خوشه‌بندی و استخراج قوانین وابستگی است. برای دستیابی به نتایج بهتر، فرآیند داده‌کاوی بر روی 105 ترکیب مختلف از مدل‌ها انجام شد و 13 مدلی که بالاترین دقت را در درک روابط میان داده‌ها داشتند، در تحقیق ذکر شده‌اند. در این پژوهش، با استفاده از روش‌های داده‌کاوی، داده‌های مربوط به پنیرهای دارای گلوتن و بدون گلوتن در دسته‌های جداگانه طبقه‌بندی شدند و مدلی جهت پیش‌بینی نوع داده‌های جدید از نظر ماهیت پنیر (دارای گلوتن یا بدون گلوتن) ایجاد شد. پس از تحلیل 105 ترکیب مختلف، در نهایت مدلی که از الگوریتم Random Forest برای طبقه‌بندی و از MinMaxScaler  برای مقیاس‌بندی داده‌ها استفاده می‌کرد، به‌عنوان بهترین مدل با دقت پیش‌بینی 99.8٪ برای هر دو مجموعه داده‌های آموزش و آزمون انتخاب شد.

چکیده استفاده از پوشش‌های خوراکی یک رویکرد پایدار و سازگار با محیط‌زیست برای حفظ کیفیت غذا در طول ذخیره‌سازی می‌­باشد. هدف از این تحقیق بررسی تأثیر پوشش خوراکی تهیه شده از کنسانتره پروتئین سویا و پروتئین آب پنیر در افزایش پایداری شیمیایی خلال­‌های سیب‌­زمینی در طول دوره نگهداری می‌باشد. از آنجایی که معمولا خلال­‌های نیمه‌آماده سیب­‌زمینی منجمد و در فریزر نگهداری می­‌شوند، می­‌توان با نیمه­‌خشک کردن و کاهش رطوبت آنها، این محصول را در دمای یخچال نگهداری کرد. در این تحقیق تأثیر غلظت‌های مختلف (2.5، 4 و 5 درصد وزنی) کنسانتره پروتئین سویا و پروتئین آب پنیر بر برخی ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی سیب‌زمینی نیمه‌خشک (رنگ، جذب آب خلال­‌های خشک، قندهای احیاکننده، نشاسته، اسید اسکوربیک، رطوبت، جذب روغن، تردی بافت و خواص حسی) طی 60 روز نگهداری مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که سیب­‌زمینی نیمه­‌خشک پوشیده شده با کنسانتره پروتئین سویا و آب پنیر دارای بیشترین رطوبت و کمترین جذب روغن و ترد بودن نسبت به نمونه شاهد بود. تست حسی نمونه‌های پوشش داده شده با کنسانتره پروتئین سویا و آب پنیر با نمونه‌های بدون پوشش متفاوت بود و طعم سیب‌زمینی نیمه خشک با پوشش پروتئینی مورد قبول مصرف‌کنندگان قرار گرفت. پوشش‌های خوراکی اعمال‌شده تأثیر معنی‌داری بر اسید اسکوربیک و کاهش قند داشتند. کمترین و بیشترین مقدار نشاسته در نمونه‌­های شاهد و پوشش داده شده مشاهده شد. این ویژگی‌ها نشان می‌دهد که پوشش‌های مبتنی بر کنسانتره پروتئین سویا و آب پنیر انتخابی عالی برای کاهش جذب روغن و افزایش ماندگاری خلال­‌های نیمه‌­خشک سیب‌­زمینی هستند.

چکیده علی‌رغم کشت گسترده واریته‌های سویا در مناطق مختلف ایران، تاکنون ویژگی‌های عملکردی این واریته‌ها مورد بررسی قرار نگرفته‌اند. در این پژوهش، ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی، عملکردی و رئولوژیکی ایزوله‌های پروتئینی چهار واریته سویا شامل کتول، سحر، تِلار و ساری، که بیشترین سطح زیر کشت در ایران را دارند، مورد بررسی قرار گرفت. آنالیز آماری نتایج نشان داد بین واریته‌های مختلف تفاوت معنی‌داری (p<0.05) از نظر رطوبت، خاکستر، پروتئین و چربی وجود دارد، به‌طوری‌که ایزوله‌ حاصل از واریته کتول بالاترین میزان پروتئین (90.75%) و کمترین میزان چربی (3.67%) را دارا بودند. آب‌گریزی سطحی به‌طور قابل توجهی بین واریته‌­های مختلف متفاوت بود و سحر بیشترین مقدار (a.u.30.360) را نشان داد. حلالیت پروتئین در ایزوله‌های کتول (69.43%) بیشترین مقدار را داشت که بر ویژگی‌های عملکردی مانند امولسیون‌کنندگی و کف‌کنندگی تأثیر می‌گذارد. ظرفیت جذب آب (WAC) و ظرفیت جذب روغن (OAC) تفاوت‌های قابل توجهی داشتند، به‌طوری‌که تِلار بالاترین ظرفیت جذب روغن g/mL 2.42 را نشان داد. خواص امولسیون‌سازی، از جمله پایداری امولسیون (ES) و ظرفیت امولسیون‌کنندگی (EC)، در ایزوله‌های پروتئینی ساری و کتول بیشترین بود. خواص کف‌کنندگی نیز تفاوت‌های قابل توجهی داشتند و کتول بالاترین ظرفیت کف‌کنندگی (180.50%) و پایداری کف را به‌دلیل محتوای بالای پروتئین خود نشان داد. آنالیزهای رئولوژیکی نشان داد که واریته کتول دارای بالاترین شاخص قوام (K) و خواص شل شوندگی با برش است، در حالی‌که واریته سحر رفتار جریانی نزدیک به سیال نیوتنی را نشان می‌دهد. مطالعات ژل‌سازی نیز نشان داد که کتول با کمترین غلظت ژله‌ای شدن (10%) به‌عنوان کارآمدترین واریته ظاهر شد. این یافته‌ها تأثیر واریته سویا را بر ویژگی‌های عملکردی ایزوله‌های پروتئینی نشان می‌دهند و کاربردهای بالقوه‌ای را در محصولات غذایی مختلف، بسته به ویژگی‌های عملکردی موردنظر، پیشنهاد می‌کنند.

چکیده این مطالعه تأثیر تیمارهای ملاتونین (1 و 2 میلی‌مولار) را بر کیفیت پس از برداشت میوه پرتقال در طی 30 و 60 روز نگهداری در دمای سرد بررسی کرد. در این پژوهش، پارامترهایی مانند اسیدیته قابل تیتر (TA)، مواد جامد محلول کل (TSS)، ویتامین C، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی، ترکیبات فنولی کل (TPC)، فلاونوئیدهای کل (TFC)، فعالیت آنزیم‌های پال (PAL) و کاتالاز (CAT)، و رنگ مورد ارزیابی قرار گرفت. ملاتونین به‌طور معنی‌داری کیفیت میوه را با حفظ سطوح بالاتر TSS، ویتامین C و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی بهبود بخشید. هر دو تیمار به‌طور مؤثری از کاهش وزن میوه جلوگیری کرده و فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی را افزایش دادند. در حالی‌که تیمار 2 میلی‌مولار ملاتونین در مراحل ابتدایی نگهداری اثربخشی بیشتری داشت، تیمار 1 میلی‌مولار در حفظ کیفیت در بازه‌های طولانی‌تر عملکرد پایدارتری نشان داد. تیمارهای ملاتونین همچنین بر ویژگی‌های رنگ میوه تأثیر گذاشتند که نشان‌دهنده بهبود احتمالی جذابیت ظاهری میوه است. این یافته‌ها پتانسیل ملاتونین را به‌عنوان نگهدارنده طبیعی برای بهبود کیفیت پس از برداشت و افزایش ماندگاری میوه پرتقال نشان می‌دهند. برای دستیابی به مدیریت مؤثر و پایدار میوه، تحقیقات بیشتری برای بهینه‌سازی غلظت‌های ملاتونین و بررسی ترکیب آن با سایر روش‌های نگهداری مورد نیاز است.