با همکاری انجمن علوم و صنایع غذایی ایران
نوع مقاله: مقاله پژوهشی

اثر صمغ گوار و آنزیم آلفا آمیلاز بر بهبود کیفیت نان بربری نیم‌پز منجمد

دوره 11، شماره 5، آذر و دی 1394، صفحه 508-520

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v0i0.38084

سید علی مرتضوی، زهرا شیخ الاسلامی، مهدی قیافه داودی

چکیده با توجه به گرایش جامعه به مصرف نان تازه و مشکلات اقتصادی به‌وجود آمده دراثر بیاتی سریع نان بربری، ضرورری است که از تکنولوژی‌های جدید استفاده شود. در چند سال گذشته صنعت نانوایی با استفاده از تکنولوژی منجمد کردن از مزایا و سود فراوان بهره برده است. علی‌رغم پیشرفت‌های چشم‌گیری که در تولید محصولات نانوایی منجمد انجام شده، اجتناب از تأثیرات منفی فرایند منجمد کردن و نگهداری به‌صورت منجمد مشکل است. این پژوهش با هدف استفاده از تکنولوژی نیم‌پز و منجمد کردن در افزایش زمان نگهداری نان بربری نیمه‌حجیم انجام گردیده است. به‌منظور کاهش تأثیرات منفی انجماد و افزایش کیفیت محصول از آنزیم آلفا آمیلاز به‌همراه صمغ گوار استفاده شده است. نان بربری به‎صورت نیم‎پز تهیه و به‌مدت 15روز در دمای oC 18- نگهداری و پس از آن پخت کامل انجام شده است. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS و مقایسه میانگین‌ها با استفاده از آزمون دانکن انجام شده است. بررسی نتایج آزمون‌های حجم، خصوصیات بافت (سفتی و کشش‌پذیری)، آنالیز رنگ و خصوصیات حسی نشان داد که افزودن صمغ گوار در سطح 4/0 و آنزیم آمیلاز در سطح 07/0 چه در اثر مستقل آن‌ها و چه در اثر متقابل، سبب بهبود کلیه پارامترهای اندازه گیری شد.

استخراج ترکیبات فنولی میوه عناب با سیال فوق بحرانی کربن دی‌اکسید و بهینه‌سازی و اندازه گیری قدرت آنتی‌اکسیدانی آن

دوره 15، شماره 5، آذر و دی 1398، صفحه 529-542

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v15i5.74636

فاطمه فرزانه مقدم، جواد سرگلزایی، شادی بلوریان

چکیده آنتی‌اکسیدان‌های طبیعی اصولاً ترکیبات فنولی، پلی‌فنولی و کاروتنوئیدی هستند که در میوه درخت عناب یافت می‌شود. هدف از این مطالعه بهینه‌سازی شرایط استخراج ترکیبات فنولیک از میوه عناب به دو روش حلالی و روش سیال فوق بحرانی کربن دی‌اکسید جهت یافتن نقاط بهینه استخراج و کاهش میزان حلال مصرفی و ارزیابی فعالیت آنتی‌اکسیدانی عصاره­های استخراجی می باشد. در روش استخراج با حلال از طرح باکس بنکن با سه متغیر دما، زمان و نسبت حلال و در روش فوق بحرانی از طرح مرکب مرکزی با دو متغیر دما و فشار جهت بهینه‌سازی استفاده شده است. دما، زمان و نسبت حلال­ها در روش استخراج با حلال برای رسیدن به حداکثر میزان فنول کل به‌ترتیب برابر oC54/43،  hr46/3 و 92/44 درصد به­دست آمد و نسبت حلال و دما بیشترین تاثیر را بر میزان فنول کل دارا بودند. همچنین دما و فشار در روش فوق بحرانی برای رسیدن به حداکثر میزان فنول کل برابر oC19/34 و bar 323 حاصل شد. میزان فنول کل استخراجی در نقطه بهینه در روش استخراج با حلال برابر 21/26 و در روش فوق بحرانی برابر 74/22 میلی‌گرم گالیک اسید به گرم عصاره خشک بود. در خصوص خاصیت آنتی‌اکسیدانی نیز IC50 در نقطه بهینه در روش استخراج با حلال برابر 6/581 و در روش فوق بحرانی برابر 8/532 بود. در هر دو روش میزان فنول کل رابطه مستقیم با فعالیت آنتی‌اکسیدانی داشت و روش فوق بحرانی با وجود برخورداری از میزان فنول کمتر دارای قدرت آنتی‌اکسیدانی بیشتری بود.

مهندسی مواد غذایی

بررسی اهمیت پارامترهای الگوریتم ازدحام ذرات چند هدفه در بهینه‌یابی درصد دفع اجزاء محلول اولترافیلتراسیون شیر شتر با استفاده از رگرسیون حداقل مربعات جزئی

دوره 19، شماره 5، آذر و دی 1402، صفحه 577-591

https://doi.org/10.22067/ifstrj.2021.69556.1028

سید محمد علی رضوی، مرتضی کاشانی نژاد

چکیده در این تحقیق، با توجه به اهمیت شیر شتر و ویژگی‌های عملکردی و غذایی خاص پروتئین‌های آن در فرآیند تولید کنسانتره پروتئین شیر، ابتدا اثر اختلاف فشار در عرض غشاء (80، 120 و 160 کیلو پاسکال) و دمای فرآیند (20، 30 و ۴۰ درجه سانتی‌گراد) بر درصد دفع اجزاء محلول شیر شتر (پروتئین، لاکتوز، املاح و مواد جامد کل) در طی فرآیند اولترافیلتراسیون شیر شتر توسط روش مرکب مرکزی مدلسازی شد و سپس مدل‌های معنی‌دار توسط الگوریتم ازدحام ذرات چند هدفه پس از بررسی اهمیت پارامترهای الگوریتم بهینه‌یابی شدند. نتایج نشان داد که افزایش اختلاف فشار منجر به افزایش معنی‌دار درصد دفع املاح و افزایش دمای اولترافیلتراسیون منجر به افزایش معنی‌دار درصد دفع لاکتوز و درصد دفع املاح شد. همچنین نتایج تحقیق نشان داد که هیچکدام از اثرات خطی، درجه دوم و متقابل اختلاف فشار و دما بر درصد دفع مواد جامد کل و پروتئین نمونه‌ها معنی‌دار نبودند. نتایج ضرایب استاندارد شده برای متغیرهای وابسته (درصد دفع لاکتوز (Rl) و املاح (Ra))، مدت زمان اجرا الگوریتم (CPU time) و تعداد پاسخ‌های مورد ارزیابی (NFE) با متغیرهای مستقل (تعداد تکرار (Number of Iterations)، تعداد ذرات (Number of particles)، ضریب اینرسی (W1)، ضریب یادگیری شخصی (C1) و ضریب یادگیری کلی (C2)) در رگرسیون PLS نیز نشان داد که تعداد ذرات در همه پاسخ‌های مورد بررسی دارای بالاترین اهمیت بود و ضریب یادگیری شخصی و ضریب یادگیری کلی اهمیت چندانی بر مدت زمان اجرای الگوریتم و تعداد پاسخ‌های مورد ارزیابی نداشتند. به منظور بهینه‌یابی در این تحقیق نیز درصد دفع لاکتوز و درصد دفع املاح حداقل در نظر گرفته شدند که با توجه به صفات مذکور، اختلاف فشار و دمای بهینه به‌ترتیب 80 کیلو پاسکال و 85/29 درجه سانتی‌گراد به دست آمد. در چنین فرآیندی دفع لاکتوز 38/13 درصد و دفع املاح 70/18 درصد بود. همچنین مدت زمان اجرای الگوریتم و تعداد پاسخ‌های مورد ارزیابی در این بهینه‌یابی نیز 143/0 ثانیه و 1000 بودند.  

فناوری مواد غذایی

بررسی تأثیر شرایط برشته‌کردن و بسته‌بندی بر ویژگی‌های فیزیکو شیمیایی مغز بادام کوهی رقم Amygdalus scoparia L طی دوره نگهداری

دوره 17، شماره 5، آذر و دی 1400، صفحه 673-689

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v17i5.85962

مریم السادات ناظمی، سارا انصاری

چکیده بادام کوهی (Amygdalus scoparia L.) و به‌ویژه نوع برشته آن یکی از دانه‌های آجیلی حساس به اکسیداسیون است که استفاده از بسته‌بندی مناسب موجب حفاظت این دانه آجیلی از اکسیژن، افزایش زمان ماندگاری و کیفیت آن می‌گردد. در این تحقیق تأثیر درجه برشته‌کردن (برشتگی روشن در 50 درجه سلسیوس/60 دقیقه، برشتگی متوسط در 100 درجه سلسیوس/45 دقیقه و برشتگی تیره در 200 درجه سلسیوس/30 دقیقه) و همچنین وجود/عدم‌وجود گاز ازت در دو نوع بسته‌بندی پلی‌اتیلن و OPP-CPP (پلی‌پروپیلن خطی‌شده/‌پلی‌پروپیلن) در طول دو ماه نگهداری در 37 درجه سلسیوس موردبررسی قرار گرفت. تأثیر تیمارهای مورداشاره بر فاکتورهای محتوای رطوبت و چربی، سفتی بافت، میزان اندیس پراکسید، تری‌ان مزدوج، ترکیب اسید چرب و ویژگی‌های حسی مغز بادام کوهی در قالب طرح کاملاً تصادفی فاکتوریل بررسی شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثرات مستقل شرایط برشته‌کردن، بسته‌بندی و زمان نگهداری و برهم‌کنش شرایط برشته‌کردن و زمان نگهداری بر پارامترهای مورداشاره در سطح 1% معنی‌دار بود. به‌علاوه برشته‌کردن در دمای بالاتر موجب کاهش معنی‌داری میزان رطوبت و سفتی بافت و افزایش معنی­‌دار میزان چربی، پروتئین، فیبر، اندیس پراکسید و K268 روغن گردید. هرچند افزایش پروتئین و K268 برای نمونه‌های برشته‌شده در دماهای 100 و 50 و افزایش فیبر برای نمونه‌های برشته‌شده در دماهای 100 و 200 معنی‌دار نبود. بررسی روند تغییرات اسیدهای چرب نیز نشان داد که با برشته‌کردن در دمای بالاتر تنها میزان پالمتیک اسید به‌طور معنی­‌داری افزایش و میزان استئاریک اسید کاهش معنی‌­داری یافت. همچنین با افزایش مدت‌زمان نگهداری میزان فیبر، چربی و پروتئین در ماه اول به‌طور قابل‌ملاحظه‌ای افزایش و پس از آن به‌سرعت کاهش یافت؛ این در حالی است که اندیس پراکسید و K268 در طول دو ماه نگهداری افزایش معنی­‌داری و رطوبت و سفتی بافت کاهش معنی‌­داری نشان داد. در هر دمای برشته‌کردن بسته‌بندی‌های حاوی گاز ازت اندیس پراکسید و K268 کمتری داشتند که در این رابطه و همچنین حفظ رطوبت، چربی، پروتئین، فیبر و بافت بادام کوهی برشته‌شده بسته‌های OPP-CPP عملکرد بهتری داشتند. در انتهای دوره نگهداری نمونه برشته‌شده در 200 درجه سلسیوس و بسته‌بندی‌شده با پلی اتیلن/اتمسفر معمولی با اندیس پراکسید (meq o2/kg oil) 6/24 و K268 92/1 ناپایدارترین و نمونه برشته‌شده در 50 درجه سلسیوس و بسته‌بندی‌شده با OPP-CPP/ گاز ازت با اندس پراکسید (meq o2/kg oil) 3/5 و K268 57/1 پایدارترین نمونه در برابر اکسیداسیون بودند. بنابر نتایج آنالیز حسی نیز بیشترین امتیاز پذیرش کلی مربوط به نمونه‌های برشته‌شده در دمای 100 درجه برای 45 دقیقه بود.

مقایسه تنوع میکروبی دوغ گوسفندی عشایر ناحیه سومار به کمک روش های نسل جدید توالی‌یابی و مولکولی وابسته به کشت

دوره 14، شماره 5، آذر و دی 1397، صفحه 685-698

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v14i5.69335

نفیسه دعوتی، شهره حسامی

چکیده برخی مردم نگران مصرف مواد غذایی ارگانیکی هستند که احتمالا توسط ریزسازواره‌های بیماری‌زا آلوده شده‌اند، زیرا برخی از این مواد غذایی تحت شرایط بهداشتی ضعیف تولید می‌شوند. هدف از این مطالعه ارزیابی کیفیت بهداشتی دوغ گوسفندی از عشایر سومار و شناسایی کل جامعه میکروبی آن به‌خصوص باکتری‌های اسید لاکتیک می‌باشد. مجموع 40 باکتری اسید لاکتیک از 3 نمونه دوغ گوسفندی جدا گردید. این جدایه‌ها براساس روش مولکولی وابسته به کشت، توسط تکثیر ژن 16S rRNA با پرایمرهای یونیورسال27F و 1492R و توالی‌یابی، به‌صورت Lactobacillus apis 20% Lactobacillus ultunensi,10% Pediococcus argentinicus, 10% و Lactobacillus delbrueckii 40% شناسایی گردیدند. این شناسایی توسط روش مولکولی مستقل از کشت براساس نسل جدید توالی یابی آمپلیکون‌های ژن 16S ribosomal RNA کامل شد. نواحی V3 و V4 از ژن 16S rRNA تکثیر شد و توسط پلتفرم Illumina MiSeq توالی‌یابی گردید. این داده‌ها با نرم‌افزار BaseSpace و بانک اطلاعاتی greengenes آنالیز گردید. جامعه میکروبی دوغ گوسفندی برپایه نسل جدید توالی‌یابی در سطح جنس به‌صورت 08/94% Lactobacillus، 07/1% Pediococcus، 33/0% Streptococcus، 20/0% Enterococcus، 11/0% Candidatus Blochmannia، 11/0% Alkalibacillus، 06/0% Cohnella و 02/3% باکتری غیرقابل طبقه‌بندی شناسایی شدند. در سطح گونه به‌صورت 82/24% Lactobacillus equicursoris، 81/51% Lactobacillus delbrueckii، 61/3% Lactobacillus apis، 79/2% Lactobacillus ultunensis، 86/0% Lactobacillus taiwanensis، 85/0% Lactobacillus gigeriorum، 42/0% Pediococcus argentinicus و 64/13% باکتری غیرقابل طبقه‌بندی شناسایی شدند. روش نسل جدید توالی‌یابی در شناسایی تنوع میکروبی دوغ صحیح‌تر و بهتر شناخته شد. نتایج نشان داد دوغ گوسفندی عشایر سومار از کیفیت ضعیف بهداشتی برخوردار است اما هیچ باکتری بیماری‌زایی در این محصول شناسایی نگردید.

بهینه سازی استخراج آنزیمی ژلاتین خوراکی از استخوان گاو با استفاده از روش سطح پاسخ (RSM)

دوره 2، شماره 1، فروردین 1385

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v2i1.221

سید هاشم حسینی پرور، جواد کرامت، مهدی کدیور، الهام خانی پور، الناز میلانی

چکیده ژلاتین، هیدروکلوئیدی از جنس پروتئین است که به دلیل ویژگی‌های منحصر به فرد در ایجاد ژل، قوام دهندگی، پایدار کنندگی، امولسیفایری، تشکیل کف و فیلم در صنایع غذایی به طور گسترده‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این تحقیق به منظور تعیین شرایط بهینة استخراج ژلاتین به روش آنزیمی از استخوان گاو، به ترتیب اثر سه متغیر غلظت آنزیم (10-2 پی پی ام)، زمان (16-8 ساعت) و دما (80-60 درجه سانتی‌گراد) بر روی راندمان استخراج، استحکام ژل، ویسکوزیته و جذب ژلاتین استخراجی در طول موج 420 نانومتر مورد بررسی قرار گرفت. نتایج طرح آزمایشی مرکب مرکزی انجام شده به روش رگرسیون سطح پاسخ (RSREG) تجزیه تحلیل شد. ضرایب همبستگی مدلهای رگرسیون برازش داده شدة راندمان، استحکام ژل، ویسکوزیته و جذب در طول موج 420 نانومتر برای فرایند استخراج آنزیمی به ترتیب 9526/0، 998/0، 995/0 و 935/0 تعیین شدند.آنالیز واریانس اثر کلی متغیرهای فرایند در مدلهای رگرسیون استخراج آنزیمی نشان داد که اثر هر سه متغیر غلظت آنزیم، زمان تیمار آنزیمی و دمای استخراج در مدلهای رگرسیون استحکام ژل و ویسکوزیته معنی‌دار بودند، اما اثر دما در مدلهای رگرسیون راندمان و جذب معنی‌دار نبودند. شرایط اپتیمم در استخراج آنزیمی برای حداکثر راندمان، استحکام ژل و ویسکوزیته و حداقل جذب که در آزمایش عملی مورد تایید قرار گرفته بترتیب (1/6 پی پی ام، 6/15 ساعت، 70 درجه سانتیگراد)، (1/9 پی پی ام ،9/11 ساعت‌، 3/70 درجه سانتیگراد)، (86/7 پی پی ام، 9/14 ساعت، 5/77 درجه سانتیگراد) و (8/2 پی پی ام، 10 ساعت، 60 درجه سانتیگراد) تعیین شدند. واژه‌های کلیدی: ژلاتین، استخراج آنزیمی، بهینه سازی سطح پاسخ

بررسی امکان تولید نوشابه چای سبز سرد از برگ چای سبز

دوره 2، شماره 2، مهر 1385

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v2i2.337

علی نجفی، رضا شکرانی، محمد شاهدی، لیلا نوری

چکیده حدود %80 کل چای مصرفی در کشورهای آمریکا و ایتالیا به صورت چای سرد می‌باشد. چای سبز به دلیل داشتن پلی‌فنل‌های غیراکسیدشده دارای خواص آنتی اکسیدانی قویتری نسبت به چای سیاه می باشد به همین دلیل خواص داروئی و تغذیه‌ای آن بیشتر از چای سیاه است. در این پژوهش با توجه به بازار تقاضا برای نوشابه‌های جدید، امکان تولید نوشابه چای سبز سرد به صورت فرموله شده مورذ بررسی قرار گرفت. بعد از تعیین ویژگی‌های کیفی نمونه‌ برگ چای سبز، استخراج عصاره به روش غیرمداوم انجام شد. اثر هفت تیمار دما و نه تیمار زمان بر قابلیت استخراج عصاره چای از برگ چای سبز مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد در هر دو نوع نمونه استخراج عصاره در دماهای مختلف oC100-40 و در 5 تا 10 دقیقه اول سریع افزایش یافته، در طول مدت زمان 10 تا 30 دقیقه بتدریج افزایش می‌یابد و بعد از 30 دقیقه به آهستگی ادامه پیدا می‌کند. نتایج آزمایش نشان داد استخراج ترکیباتی که عامل اصلی تشکیل کرم چای وکدورت در عصاره هستند با افزایش دمای استخراج افزایش می‌یابد به طوری که در دمای بالاتر از oC60 یک افزایش ناگهانی در تشکیل کرم چای مشاهده می‌شود. میزان کرم و کدورت تشکیل شده در دمای بین 50 تا oC60 در سطح احتمال %99 با یکدیگر اختلاف معنی‌داری نداشته، ولی در دماهای oC60 به بالا بین تیمار‌های مختلف دمایی اختلاف معنی‌داری وجود دارد. بین کرم چای و کدورت در عصاره چای سبز همبستگی کاملاً معنی‌دار، مستقیم و بسیار قوی وجود دارد. ضریب رگرسیون خطـی بین کرم چای و کدورت 969/0=2R (01/0P

بررسی امکان استفاده از ارده و خمیره آفتابگردان در فرمول کره پسته

دوره 3، شماره 1، فروردین 1386

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v3i1.347

احمد شاکر اردکانی

چکیده یکی از راههای بالا بردن ارزش افزوده پسته، توجه به صنایع تبدیلی آن می‌باشد. تهیه کره پسته نیز در این راستا صورت می‌گیرد. کره پسته محصولی خمیری شکل است که مواد اصلی تشکیل دهنده آن مغز پسته بو داده آسیاب شده و شکر می‌باشد. هدف از این تحقیق، بررسی امکان استفاده از ارده و خمیره آفتابگردان در فرمول کره پسته بود. بدین منظور مقادیر 10 و 20 درصد خمیره حاصل از آفتابگردان و همچنین ارده درسه تکرار در فرمول کره پسته استفاده شد و کره پسته تولیدی از نظر طعم و مزه، بافت و رنگ مورد آزمون حسی قرار گرفت. نتایج حاصل بر اساس طرح کاملاً تصادفی مورد ارزیابی قرار گرفت. جهت مقایسه میانگین ها از آزمون دانکن در سطح آماری 5 درصد (5%= α) استفاده شد. از نظر آزمون حسی تیمارهای 1، 2 ،3 و 6 که به ترتیب تیمار شاهد و تیمارهای دارای 10 درصد خمیره آفتابگردان، دارای 20 درصد خمیره آفتابگردان، دارای 10 درصد خمیره آفتابگردان و 10 درصد ارده بوده‌اند امتیاز بالاتری را کسب کرده اند. با در نظر گرفتن آزمون حسی، ارزش غذایی و قیمت تمام شده محصول، تیمار 6 (دارای 10 درصد خمیره آفتابگردان و 10 درصد ارده) به عنوان بهترین تیمار انتخاب گردید. واژه‌های کلیدی: کره پسته، آزمون حسی ، فرمول. کنجد

تعیین ضریب نفوذ موثر و انرژی فعالیت پسته طی فرآیند خشک کردن بستر سیال

دوره 3، شماره 2، مهر 1386

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v3i2.1759

وحید محمدپور، محمدتقی حامد موسویان، احمد اعتمادی

چکیده خشک کردن یکی از مراحل مهم فرآوری پسته است . در این پژوهش , جهت تعیین ضریب نفوذ موثر ، انرژی فعالیت و سینیتیک خشک ش دن پسته ، یک خشک کن بستر سیال ناپیوسته آزمایشگاهی طراحی و ساخته شد . مدلهای تجربی مختلفی جهت انطباق با داده های آزمایشگاهی مورد بررسی قرار گرفت . بدین منظور مهمترین پارامتر های موثر در C فرآیند خشک کردن یعنی دمای هوا (در چهار سطح مختلف 0 60 ) و سرعت جریان هوا (درسه ,45 , 30 ,25 10 ) بررسی شد . دما و سرعت جریان هوا بر زمان خشک شدن پسته به طور قابل توجهی اثر گذار , 8 , 6 m/ s سطح بوده, ضمن اینکه تاثیر دما به مراتب نسبت به سرعت جریان هوا بیشتر است . ضریب نفوذ موثر پسته همچون اغلب مواد 10 تعیین شده است . همچنین بر اساس نتایج بدست آمده می توان گفت خشک شدن پسته در − 10 تا 11 − غذایی بین 9 مرحله سرعت نزولی اتفاق می افتد و کنترل کننده فرآیند خشک کردن , نفوذ رطوبت می باشد . با تجزیه و تحلیل نتایج بدست آمده می توان دریافت که مدل دو پارامتری در تمام محدوده مورد آزمایش و مدل هندرسون – پیبیس در دماها و سرعت جریان های بالا بهترین انطباق را با داده های آزمایشی دارند. کلمات کلیدی : ضریب نفوذ موثر، انرژی فعالیت، خشک کردن بستر سیال، پسته، مدلسازی سینیتیکی

بررسی تاثیر بسته بندی و شرایط نگهداری بر ویژگیهای فیزیکوشیمیایی, میکروبی و ارگانولپتیک کمپوت گیلاس در نوعی کیسه چند لایه نعطاف پذیر

دوره 4، شماره 1، فروردین 1387

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v4i1.1780

فرشته حسینی، محمدباقر حبیبی نجفی، ناصر صداقت

چکیده در این پژوهش امکان بکارگیری نوعی کیسه انعطاف پذیر دارای سه لایه پلی اتیلن (100میکرون), آلومینیوم فویل (9میکرون) و پلی استر (12 میکرون) جهت بسته بندی کمپوت گیلاس مورد بررسی قرار گرفت . نمونه ها در چهار دمای 4 و 23 و 35 و 40 درجه سانتیگراد به مدت حداکثر 3ماه نگهداری شده و ویژگیهای فیزیکوشیمیایی، میکرو بی وحسی آنها در زمان صفر و در فواصل هر یک ماه پس از تولید ارزیابی ارزیابی گردید. شاخص های مورد آزمون شامل pH , مواد جامد محلول (بریکس)، اسیدیته، رنگ، میزان فلزات آهن و قلع ارزیابی وضعیت میکروبی و ویژگیهای حسی بودند. بر اساس نتایج بدست آمده میانگین تغییراتpH برابر 3.99, بریکس برابر 17.49, اسیدیته برابر 0.25 و میانگین آهن و قلع به ترتیب برابر 3.161 ppm و 387.98 ppb بود که همگی با الزامات مندرج در استاندا رد ملی ایران مطابقت داشتند . همچنین در تمامی ویژگی های حسی مورد آزمون ، نمونه ها امتیاز بیشتر از 3 کسب نموده و قابل قبول ارزیابی شدند . دمای نگهداری بر کلیه خصوصیات فیزیکوش یمیایی و حسی کمپوت گیلاس موثر بود، به طوری که نمونه های نگهداری شده در دماهای پایین یعنی 4 و 23 درجه ، کیفیت بهتری در مقایسه با سای ر نمونه ها داشتند. نتایج آزمون رنگ سنجی نشان داد که رنگ کمپوت در این کیسه ها روشن بوده و شباهت زیادی به گیلاس تازه دارد. کلمات کلیدی: گیلاس،کیسه های چند لایه انعطاف پذیر، بسته بندی، کمپوت

بررسی مهاجرت ترفتالات از بطری های PET روغن آفتابگردان, تولیدی کارخانه پارس

دوره 4، شماره 2، مهر 1387

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v4i2.2077

کتایون ابراری، پروین زندی، مجتبی قدیری، محمد تقی مظلومی

چکیده اغلب کارخانجات روغن نباتی را دربطری PET بسته بندی می‌نمایند. با توجه به قابلیت انحلال بالای اولیگومرهای PET در روغن‌ها و عمر انباری روغن های مایع، پیش بینی می‌شود که بخشی از مواد مهاجر از PET به داخل روغن انتقال یابند . این مطالعه جهت تعیین میزان مهاجرت ترفتالات‌ها از PET به داخل روغن آفتابگردان و تاثیر دما و مدت نگهداری بر آن انجام گرفت. 42 نمونه روغن مایع آفتابگردان بسته بندی شده در بطری های یک لیتری PET از یک بچ تولیدی کارخانه روغن نباتی پارس تهیه و در دماهای C˚20 و C˚40 نگهداری و آزمایشات بر روی 3 بطری از هر دما در زمانهای مختلف (10، 20، 30، 70، 145 و 202 روز) انجام گرفت . با روش Castle هیـدرولیز قلیایی اولیگـومرهای PETبه ترفتالـیک اسید و سپس مـتیلاسیون آن به دی مـتیل ترفتالات صـورت گرفت و نهایتا اندازه گیری کمّی دی متیل ترفتالات با روشReeves و اسپکتروفتومتر UV و متد طیف بینی مشتقی انجام شد. نتایج نشان داد که مقدار کل مهاجرت کمتر از حد مجاز (کمتر از 60 ppm) بوده و روغن پس از حد نهایی مهاجرت قابل مصرف می باشد. میزان مهاجرت تابع دما و مدت نگهداری است،‌ یعنی میزان مهاجرت با گذر زمان افزایش یافته ، در حد نهایی متوقف شده و سرعت .مهاجرت با افزایش دما بیشتر می شود . ارتباط خطی بین میزان مهاجرت و جذر زمان تماس وجود دارد .نتیجه اینکه مهاجرت اولیگومرهای PET با ازدیاد مدت زمان تماس و زمان نگهداری افزایش می یابد تا به حد نهایی و تعادلی خود برسد. واژه های کلیدی: بطری پلاستیکی، مهاجرت، روغن آفتابگردان ، پلی اتیلن ترفتالات (PET) ، اسپکتروفتومتری ماوراء بنفش مشتقی ، اولیگومرهای PET.

استخراج عصاره هسته انگور با سیستم‌های مختلف حلال و ارزیابی خواص آنتی اکسیدانی وآنتی رادیکالی آن

دوره 5، شماره 1، فروردین 1388

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v5i1.3392

امیر سالاری، محمدباقر حبیبی نجفی، رضا فرهوش، سید حسن مرعشی

چکیده در این پژوهش عصاره هسته انگور بوسیله شش سیستم حلال استخراج گردید. بازده استخراج، ظرفیت آنتی اکسیدانی و احیا کنندگی، توانایی بدام انداختن رادیکال‌های آزاد، ارزیابی تأثیر آن بر افزایش مقاومت حرارتی و شرایط اکسیداسیون روغن بدون آنتی اکسیدان سویا بعنوان یک سیستم مدل غذایی بصورت آزمایش فاکتوریل و در غالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار آنالیز شد. بررسی راندمان عصاره گیری نشان داد که تیمار اتیل استات بالاترین راندمان استخراج را داشته است. در بررسی قدرت احیا کنندگی نتایج حاکی از آن بود که عصاره‌های هسته انگور بطور قابل ملاحظه ای قویتر از BHT و آلفا توکوفرول می‌باشد. نتایج حاصل از فعالیت بدام انداختن رادیکالهای آزاد شبیه نتایج حاصل از قدرت احیا کنندگی بود اما تفاوت معنی داری بین تیمارهای مختلف عصاره دیده نشد. ارزیابی مقاومت حرارتی عصاره‌های استخراجی بروش رنسیمت نشان داده است که تیمار استونی هسته انگور دارای بالاترین خصوصیات حملی نسبت به سایر تیمارهای آنتی اکسیدانی است. واژه‌های کلیدی: عصاره هسته انگور، سیستم‌های حلال، خواص آنتی اکسیدانی، توانایی به دام انداختن رادیکالهای آزاد، قدرت احیا کنندگی آهن، رنسیمت

تاثیر بسته های محتوی نانوذرات نقره بر مشخصه های میکروبی و ظاهری زرشک در مقایسه با بسته های پلی اتیلن معمولی

دوره 5، شماره 2، مهر 1388

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v5i2.3737

ناصر ولی پور مطلق، محمدتقی حامد موسویان، سید علی مرتضوی

چکیده در این پژوهش با توجه به خاصیت ضد میکروبی و مقاومت بسته های محتوی نانو ذرات نقره در مقابل نفوذ گازها از جمله اکسیژن، تاثیر این بسته ها در افزایش کیفیت و ماندگاری زرشک با بسته های پلی اتیلن رایج مورد مقایسه قرار گرفت. در این راستا مشخصه های میکروبی مختلف و رنگ دانه های زرشک بررسی شدند. آزمایشهای میکروبی بر اساس استاندارد های ملی ایران انجام شد و داده های بدست آمده بوسیله نرم افزار Spss15 مورد بررسی آماری قرار گرفتند که کاهش رشد میکروبی را در مورد کپک و شمارش کلی باکتریها برای بسته‌های محتوی نانو ذرات نقره با غلظت های 1درصد و 2 درصد در مقایسه با بسته های پلی اتیلن نشان دادند. بررسی رنگ ظاهری نمونه ها نیز بر اساس میانگین رنگ قرمز و درصد روشنایی عکس های گرفته شده از دانه های زرشک و به کمک نرم افزار فتوشاپ 10 انجام شد که بررسی آماری داده های بدست آمده بوسیله نرم افزار Spss15 نشان داد رنگ ظاهری زرشک مورد مطالعه در بسته های محتوی نانو ذرات نقره با غلظت بالاتر از 1 درصد از رنگ قرمز و درصد روشنایی بیشتری به نسبت نمونه های مربوط به بسته های پلی اتیلن معمولی برخوردار بودند. بسته های با غلظت های پایین از نانو ذرات نقره در حد 1ppm 200 اثر قابل توجهی بر افزایش کیفیت و ماندگاری زرشک در مقایسه با بسته های پلی اتیلن معمولی نشان ندادند. واژه های کلیدی: زرشک، بسته های نانو سیلور، نانو ذرات نقره، میکروارگانیزم، خاصیت ضد میکروبی، پلی اتیلن

تاثیر نوع بسته بندی و دمای نگهداری بر ویژگیهای فیزیکوشیمیایی و حسی آب لیمو

دوره 6، شماره 1، بهار 1389

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v6i1.4023

سارا خشنودی، فرشته حسینی

چکیده در این پژوهش آبلیمو در سه نوع بسته بندی PET، PE و شیشه بسته بندی و نمونه ها مدت ده هفته در دو دمای 20 و 40 درجه سانتیگراد نگهداری شدند. ویژگیهای حسی و فیزیکوشیمیائی آب لیمو ( pH، اسیدیته، بریکس ، ویتامین ث، دی اکسید گوگرد و عدد فرمالین ) هر دو هفته یکبار مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که دو دمای نگهداری (20 و 40 درجه سانتیگراد) تاثیر معنی داری بر pH ، اسیدیته و بریکس نمونه های آبلیمو در بسته بندی های مختلف نداشتند(p≥0.05) . میزان ویتامین ث در هر سه نوع بسته بندی طی زمان نگهداری کاهش یافت که این کاهش در بسته بندی PE بیشترین و در شیشه کمترین مقدار بود(p

عملکرد اندازه چغندرهای قند ذخیره سازی شده در سیلو روی تغییرات سدیم و پتاسیم

دوره 6، شماره 2، تابستان 1389

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v6i2.7813

روح الله هزاد، خلیل بهزاد، مصطفی مظاهری طهرانی، مصطفی شهیدی نوقابی

چکیده از مهمترین عوامل موثر بر کیفیت چغندر قند به لحاظ تکنولوژی تولید قند و شکر میزان سدیم و پتاسم آن است، زیرا این ترکیبات به شدت ملاس‌زا بوده و راندمان تولید را کاهش می دهند. با توجه به عواملی که باعث تغییر این ترکیبات در چغندر و در نتیجه در شربت تولیدی در کارخانجات تولید قند و شکر می شود، به لحاظ تکنولوژیکی بسیار حائز اهمیت است. در این تحقیق به بررسی اثر اندازه چغندر قند و منطقه کاشت آن بر روی تغییرات سدیم و پتاسیم چغندرهای نگهداری شده در سیلو پرداخته شده است. برای این منظور چغندر های حاصل از سه منطقه کاشت در چهار اندازه (درشت، متوسط، ریز و مخلوط ) سورت شد و در سه مرحله و هر مرحله 18 روز در سیلوهای صنعتی قند شیروان نگهداری گردید و میزان سدیم و پتاسیم آن اندازه‌گیری شد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که مقدار سدیم و پتاسیم چغندر های شاهد وابسته به منطقه کاشت چغندر بوده و در اثر نگهداری در سیلو مقدار آن نسبت معکوس با اندازه چغندر دارد، بطوریکه افزایش مقدار ترکیبات مذکور در چغندرهای ریز در طی نگهداری بیشتر است. واژه های کلیدی : اندازه چغندر قند، سدیم، پتاسیم، مناطق مختلف کاشت، ذخیره سازی در سیلو

بررسی اثر دوره نگهداری بر ویژگی‌های فیزیکی، شیمیایی و حسی پنیر فتای فراپالایش شده تولیدی از مخلوط شیر گاو و شیر سویا

دوره 6، شماره 3، پاییز 1389

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v6i3.9085

محسن قدس روحانی، سید علی مرتضوی، مصطفی مظاهری طهرانی

چکیده در این تحقیق از مخلوط شیرسویا و ناتراوه فراپالایش شیرگاو برای تولید پنیر فتای فراپالایش شده استفاده شد. به عنوان ماده منعقدکننده به طور همزمان از رنت برای انعقاد پروتئین‌های شیرگاو و کلرورکلسیم برای انعقاد پروتئین‌های شیر سویا استفاده شد. نمونه ها از نظر صفات فیزیکی (آزمون آنالیزپروفیل بافت و آزمون نفوذ)، صفات شیمیایی (کل مواد جامد، پروتئین و چربی) و صفات حسی (طعم و بافت) در طی دورة نگهداری دو ماهه در فاصله‌های زمانی 3، 20، 40 و 60 روز پس از تولید، مورد مقایسه قرار گرفتند. نتایج نشان داد که ویژگی های فیزیکی در طی دورة‌ نگهداری کاهش یافت؛ که این کاهش هم در مورد آزمون آنالیزپروفیل بافت و هم آزمون نفوذ ملاحظه گردید. ضمن این که شباهت زیادی بین نتایج حاصل از این دو آزمون در خصوص صفات مشابه وجود داشت. ولی ویژگی‌های شیمیایی و حسی محصول در طول مدت نگهداری تغییر محسوسی نکرد؛ به گونه ای که نمره طعم و بافت در آخرین روز همچنان بالاتر از حد میانی بوده و محصول پس از دو ماه نگهداری به خوبی قابل مصرف بود. واژه های کلیدی: شیر سویا، ناتراوه، کلرورکلسیم، دوره نگهداری، پنیر

بررسی ماندگاری مارگارین مایع در دمای محیط و دمای یخچال

دوره 6، شماره 4، زمستان 1389

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v6i4.9279

مریم آذری فر، محمدحسین حدادخداپرست، امیرحسین الهامی راد

چکیده در این پژوهش، امکان تولید و مدت ماندگاری مارگارینی با قابلیت سرخ کردن مورد بررسی قرار گرفت. به این منظور آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی به اجرا در آمد. فاکتورهای مورد آزمایش عبارت بودنداز: نوع مارگارین (اثر متقابل نوع روغن موجود در فاز روغنی (کنولا) و میزان رطوبت های مختلف (16 – 8 – 4%)) به عنوان فاکتور اول و مدت زمان نگهداری به عنوان فاکتور دوم. در این نوع مارگارین به علت اینکه مناسب حرارت دهی باشد از شیر در فاز آبی استفاده نگردیده است، نتایج آزمایشات بیانگر این بود که مارگارین های فرموله شده چه از لحاظ شیمیایی (عدد پراکسید) و چه از نظر میکروبی ( کپک و مخمر – کلیفرم – اشرشیا کلی و شمارش کلی باکتری) پس از 14 هفته نگهداری در دمای محیط (C°23) و دمای یخچال (°C5) هنوز به نقطه دورریز بر اساس استاندارد های موجود نرسیده بودند. واژه‌های کلیدی: مارگارین مایع، روغن کلزا، ماندگاری، پراکسید

تاثیر فرآیند حرارتی بر خصوصیات شیمیایی و عملکردی آرد دانه گوجه فرنگی

دوره 7، شماره 2، تابستان 1390

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v7i2.10057

اسری طالعی، علیرضا صادقی ماهونک، محمد قربانی، سید مهدی جعفری، مهران اعلمی

چکیده دانه جزء اصلی تفاله گوجه فرنگی می باشد و منبع بسیار خوبی از روغن های خوراکی، پروتئین و لیکوپن محسوب می شود و بعنوان یک منبع تغذیه ای مهم انسانی مطرح می باشد. هدف از این مطالعه بررسی تاثیر حرارت بر خواص عملکردی آرد دانه گوجه فرنگی و ترکیب اسید آمینه آن بود. در این تحقیق از آرد دانه گوجه فرنگی روغن گیری شده حاصل از 2 فرآیند سرد و گرم استفاده گردید. آزمون های شیمیایی که بر روی نمونه ها انجام گرفت عبارت بودند از : رطوبت، پروتئین، خاکستر، چربی و آزمون های عملکردی شامل : حلالیت پروتئین، ظرفیت جذب آب و روغن، ظرفیت امولسیون کنندگی و کف کنندگی بودند. آنالیز ترکیب اسید آمینه نیز بر روی دو نمونه صورت گرفت. میزان پروتئین دانه روغن گیری شده برای نمونه ی سرد و نمونه ی گرم به ترتیب 03/33 درصد و 68/35 درصد بدست آمد. نقطه ایزوالکتریک نمونه ها در 4-9/3=pH ، در حالی که بیشترین حلالیت آنها در 12= pH مشاهده گردید. در تمامی خصوصیات عملکردی بررسی شده، کمترین میزان در نقطه ایزوالکتریک ملاحظه شد که بدلیل کاهش حلالیت پروتئین در آن نقطه می باشد. در تمامی خصوصیات عملکردی به جز جذب آب مقادیر بدست آمده نمونه سرد بیشتر از نمونه گرم بود که می تواند ناشی از دناتوره شدن پروتئین در حین حرارت و کاهش حلالیت پروتئین باشد. نتایج حاصل از بررسی خصوصیات عملکردی نشان داد که، دانه گوجه فرنگی دارای ظرفیت جذب آب بسیار بالایی می باشد بطوریکه در pH های مختلف بین 32/11-08/8 و 43/7-51/10 گرم برگرم به ترتیب در نمونه سرد و گرم به دست آمد. خصوصیت امولسیون کنندگی و کف کنندگی دانه گوجه فرنگی مطلوب بوده و می تواند نقش بسیار مهمی در فرمولاسیون های غذایی ایفا نماید. با توجه به بالا بودن میزان ظرفیت امولسیون کنندگی نمونه ی سرد (بین 23-21 میلی لیتر بر گرم در pH بین 8-6)، میتوان از آن برای تولید انواع سس ها، سوپ ها و کیک ها مفید باشد. آنالیز ترکیب اسیدهای آمینه نشان داد که دانه گوجه فرنگی سرشار از اسید های آمینه ضروری نظیر فنیل آلانین، گلوتامین، آسپارژین، لیزین و تریپتوفان می باشد. واژه‌های کلیدی: دانه گوجه فرنگی، خصوصیات شیمیایی، ویژگی های عملکردی، ترکیب اسید های آمینه

ارزیابی فعالیت ضد میکروبی و ضد رادیکالی عصاره متانولی دو واریته بلوط و تعیین نوع ترکیبات فنولی با کروماتوگرافی مایع با کارائی بالا

دوره 7، شماره 3، پاییز 1390

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v7i3.10124

مریم قادری قهفرخی، علیرضا صادقی ماهونک، مهران اعلمی، مرتضی خمیری، راحیل رضایی

چکیده در این پژوهش میزان ترکیبات فنولی و فلاونوئیدی و فعالیت ضد رادیکالی و ضد میکروبی عصاره متانولی میوه دو واریته بلوط ایرانی به نام-هایQuercus.branti var persica و Quercus.castaneifolia var castaneifolia مورد بررسی قرار گرفت. مقدار ترکیبات فنولی، فلاونوئیدی و بازدهی استخراج عصاره متانولی واریته کاستانیفولیا (MC) به طور معنی داری بیشتر از واریته پرسیکا (MP) بود. فعالیت آنتی-اکسیدانی عصاره ها با آزمون مهار رادیکال های آزاد DPPH مورد بررسی قرار گرفت و با آنتی اکسیدان های سنتزی BHA و BHT مقایسه شد. مقادیر EC 50 برای MC، MP، BHA و BHT به ترتیب 84/42، 40/70، 46/89 و 73/41 میکروگرم در میلی لیتر بود. عصاره ها فعالیت ضدمیکروبی قابل ملاحظه ای در مقابل تمامی باکتری های مورد بررسی نشان دادند و تاثیر عصاره ها بر باکتری های گرم مثبت بیشتر از باکتری-های گرم منفی بود. حداقل غلظت بازدارندگی عصاره های MP و MC به ترتیب از 5-25/1 و 5-312/0 میلی گرم در میلی لیتر متغیر بود. از نظر کمترین غلظت مهار کنندگی ، برای باکتری های سالمونلا تیفی و شیگلا دیسانتری اختلافی بین دو عصاره مشاهده نشد، اما یرسینیا انتروکولیتیکا و اشرشیاکلی در غلظت های پائین تری از عصاره MC مهار شدند. به استثنای سیتروباکتر فروندی، عصاره MP در غلظت mg/ml 5 روی تمام باکتری های گرم منفی اثر بازدارندگی داشت. بیشترین اثر باکتری کشی عصاره MC مربوط به باسیلوس سرئوس mg/ml)312/0=MBC) بود در حالی که شیگلا دیسانتری بیشترین میزان MBC (mg/ml10) را دارا بود. شناسائی ترکیبات فنولی عصاره ها با کروماتوگرافی مایع با کارائی بالا حاکی از وجود اسیدهای گالیک، کلروژنیک، کافئیک و p- کوماریک در عصاره ی MC و اسیدهای گالیک، کلروژنیک و کافئیک و سیرینجیک در عصاره ی MP بود. واژه‌های کلیدی: ترکیبات فنولی، عصاره متانولی، فعالیت ضد میکروبی، اسید گالیک، میوه بلوط

بررسی اثرنسبت های مختلف آرد کامل سویا به عنوان جایگزین چربی و زمان آسیاب کردن بر ویژگی های بافتی، رئولوژیکی و حسی شکلات شیری

دوره 7، شماره 4، زمستان 1390

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v7i4.11704

مصطفی مظاهری طهرانی، سمیرا یگانه زاد، نسیم رئوفی

چکیده آرد سویا محصولی پروتئینی با حداقل فرآوری در میان سایر محصولات پروتئینی سویا است که به دلیل فواید تغذیه ای، قیمت پایین و خصوصیات عمل کنندگی مطلوب در صنایع غذایی مورد توجه قرار گرفته است. هدف از انجام این پژوهش، بررسی تأثیر جایگزین کردن چربی شکلات با آرد کامل سویا در دامنه صفر تا 8 درصد و نیز اثر زمان آسیاب کردن 105 و 135 دقیقه بر ویژگی های رئولوژیکی شامل ویسکوزیته کاسون و تنش تسلیم کاسون، ویژگی های بافتی شامل سختی و ویژگی های حسی شکلات شیری بود. نتایج نشان داد که با افزایش زمان آسیاب کردن و کاهش اندازه ذرات، سختی نمونه ها به طور معنی داری افزایش پیدا کرد. سختی نمونه ها در محدوده7100 تا 8180 گرم قرارگرفت. ویسکوزیته کاسون نمونه ها در محدوده 55/2 تا 99/5 پاسکال-ثانیه و تنش تسلیم کاسون در محدوده 82/7 تا 86/35 پاسکال قرار گرفت. اما جایگزینی آرد کامل سویا تا سطح 4 درصد اختلاف معنی داری را در هیچ یک از ویژگی های فیزیکوشیمیایی و حسی نمونه های شکلات ایجاد نکرد. واژه های کلیدی: آرد کامل سویا، خواص حسی، خواص رئولوژیکی، خواص بافتی، روغن پالم، شکلات

بررسی تأثیرفصل برداشت و شرایط دم آوری بر میزان کل ترکیبات فنولیک چای سبز ایرانی

دوره 8، شماره 4، زمستان 1391

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v8i4.20143

رضا نصیری راد، محمدحسین حدادخداپرست، امیرحسین الهامی راد، شیوا روفیگری حقیقت

چکیده چای سبز از برگهای گیاه کاملیا سیننزیس5 تهیه می‌شود. کاتچین‌های چای سبز به عنوان یک آنتی اکسیدان طبیعی شناخته می‌شوند و دارای اثرات مفیدی در بدن می‌باشند. یکی از مراحل مهم در استخراج کاتچین‌ها و تهیه نوشیدنی چای سبز مرحله دم آوری آن است. هدف از انجام این مطالعه مشخص کردن اثر دمای دم آوری (c˚80 و70 ،60 ) و زمان دم آوری (15 و10 ، 5 دقیقه) همچنین تاثیر فصل برداشت برگ سبز بر میزان کل ترکیبات فنولیک چای سبز تهیه شده در مرکز تحقیقات چای لاهیجان می‌باشد. نتایج حاصل از اندازه گیری مقدار کل پلی فنول به روش فولین سیو کالتو فنول بر روی چای سبز دم آوری شده نشان داد که نمونه حاصل از برداشت در فصل تابستان و بهار نسبت به نمونه حاصل از برداشت در فصل پاییز ترکیبات پلی فنول بیشتری را دارا هستند همچنین عصاره چای سبز دم آوری شده در زمان 15 دقیقه دارای بیشترین مقدار پلی فنول می‌باشد و اثر دمای دم آوری در میزان کل پلی فنول معنی دار نبود.

بررسی امکان تولید فیلم ضدمیکروبی بر پایه کازئینات سدیم و اسانس آویشن شیرازی

دوره 9، شماره 3، پاییز 1392

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v9i3.29588

هاشم رضوی سطوتی، سید علی مرتضوی، منیرالسادات شاکری، شهرام بیرقی طوسی، الهام اسدالهی

چکیده در این تحقیق اثر ضدمیکروبی اسانس آویشن شیرازی در فیلم کازئینات سدیم بر چهار گونه باکتری بیماری‌زا شامل استافیلوکوکوس اورئوس، باسیلوس سرئوس، اشرشیا کلی و سالمونلا انتریتیدیس مورد بررسی قرار گرفت. برای بررسی اثر ضدمیکروبی اسانس آویشن شیرازی در فیلم کازئینات سدیم، از روش دیسک دیفیوژن استفاده شد. از فیلم‌های تولید شده با غلظت‌های 1، 2، 3 و 4 درصد از اسانس آویشن شیرازی، دیسک‌هایی به قطر 9 میلیمتر تهیه و در شرایط استریل روی محیط BHI آگار از قبل کشت داده شده، قرار گرفتند. قطر هاله‌های تشکیل شده به‌عنوان شاخص میزان فعالیت ضدمیکروبی فیلم‌ها در نظر گرفته شد. محاسبات آماری با استفاده از نرم‌افزار SigmaSTAT انجام و مقایسه میانگین‌ها با استفاده از آزمون LSD صورت پذیرفت. نتایج نشان داد که دیسک‌های حاوی اسانس روغنی آویشن شیرازی در هر چهار غلظت باعث مهار رشد باکتری‌های اشرشیا کلی، سالمونلا انتریتیدیس و باسیلوس سرئوس گردیدند. از آنجا ‌که بین غلظت‌های 3 درصد و 4 درصد برای هر سه باکتری مذکور اختلاف معنی‌داری (05/0< p) وجود نداشت، مناسب‌ترین و به‌صرفه‌ترین غلظت که بیشترین اثر بازدارندگی دارد غلظت 3 درصد می‌باشد. تنها فیلم حاوی یک درصد اسانس آویشن شیرازی روی استافیلوکوکوس اورئوس هیچ هاله‌ای تشکیل نداد یا به عبارتی هیچگونه اثر بازدارندگی در این غلظت نداشت. اما غلظت های 2، 3 و 4 درصد با اختلاف معنی‌دار (05/0> p) هاله تشکیل دادند. نتایج حاصل نشان می‌دهد که اسانس آویشن شیرازی می‌تواند به عنوان یک نگهدارنده طبیعی در ترکیب فیلم خوراکی جهت بسته‌بندی مواد غذایی مورد استفاده قرار گیرد.

تأثیر ازن بر کیفیت میکروبی کاهو و کاهش اشرشیا کلی O157:H7 و سالمونلا

دوره 10، شماره 2، تابستان 1393

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v10i2.37814

معصومه بحرینی، محمدباقر حبیبی نجفی، محمدرضا باسامی، عیسی جاهد

چکیده ازن امروزه به‌عنوان یک عامل اکسیدکننده قوی که دارای خاصیت ضدمیکروبی است شناخته شده است و در صنعت غذا کاربرد زیادی پیدا کرده است و با وجود تحقیقات زیادی که بر روی مواد غذایی انجام شده است، هنوز اطلاعات کمی در مورد اثر آن بر میوه و سبزیجات تازه وجود دارد. هدف از این مطالعه بررسی اثر پنج غلظت آب ازنه (ppm 2 و 6/1، 2/1، 8/0، 6/0) در چهار زمان مختلف (1، 3، 5 و 10 دقیقه) بر روی کیفیت میکروبی کاهو و کاهش جمعیت باکتری‌های بیماری‌زای اشرشیا کلی O157:H7 (ATCC 35150 و NCTC 12900)، باکتری سالمونلا تیفی‌موریوم ( ATCC 14028 و NCTC 12023) و سالمونلا انتریکا زیرگونه انتریکا (PTCC 1709 ) تلقیح‌شده بر روی کاهو بود. نتایج نشان داد که آب ازنه در بهترین شرایط باعث کاهش بیش از 2 سیکل لگاریتمی از جمعیت باکتری‌های تلقیح‌شده اشرشیا کلی O157:H7 و سالمونلا می‌شود. همچنین مشخص شد آب ازنه می‌تواند جمعیت باکتری‌های مزوفیل هوازی، کپک و مخمر، باکتری‌های کلی‌فرمی و باکتری‌های اسید لاکتیک را به‌ترتیب 54/1، 94/0، 94/1 و 35/1 سیکل لگاریتمی کاهش دهد.

بهینه سازی فرمولاسیون تولید نوشیدنی تخمیری ماست میوه‌ای با استفاده از روش سطح پاسخ

دوره 11، شماره 1، فروردین و اردیبهشت 1394، صفحه 1-12

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v11i1.45429

ام البنین علی زاده گودرزی، مصطفی مظاهری طهرانی، هاشم پورآذرنگ

چکیده در سال‌های اخیر نوشیدنی‌های لبنی اسیدی بر پایه ماست درانواع کم‌چرب و بدون‌چربی و حاوی طعم‌دهنده‌های میوه‌ای مثل شربت میوه یا کنسانتره میوه و پایدارکننده‌ها محبوبیت زیادی پیدا کرده‌اند. هدف تحقیق بهینه‌سازی فرمولاسیون نوشیدنی تخمیری لبنی طعم‌دارشده با کنسانتره میوه و بررسی خواص فیزیکی و حسی آن با استفاده از هیدروکلوئیدها است. براساس نتایج منابع در این تحقیق تأثیر متقابل درصد ماده جامد کل نوشیدنی، کنسانتره، شیرین‌کننده، پایدارکننده روی خصوصیات فیزیکی و حسی نوشیدنی لبنی اسیدی با استفاده از نرم‌افزار MINITAB و طرح آماری سطح پاسخ بررسی شده است. پاسخ‌ها میزان پایداری، ویسکوزیته، pH و اسیدیته، خصوصیات حسی نمونه‌ها و شمارش کپک و مخمر بود. بررسی‌ها نشان داد با افزایش میزان پایدارکننده و کاهش آب در نمونه‌ها، میزان پایداری و شاخص قوام افزایش و شاخص رفتار جریان کاهش می‌یابد. در ارزیابی حسی رنگ سفید نمونه‌ها امتیاز کمتری کسب نمود و با نزدیک شدن رنگ نمونه‌ها به رنگ آلبالوئی، ازنظر داوران مطلوبیت رنگ افزایش پیدا کرد. همچنین افزودن سطوح بالای هیدروکلوئیدها درنوشیدنی اثر نامطلوبی در پذیرش محصول داشته است. درمجموع می‌توان بیان کرد که تمامی داوران نمونه‌های خیلی ویسکوز و شیرین و درصد بالای پایدارکننده را نمی‌پسندیدند. درحالی‌که میزان زیاد کنسانتره را می‌پسندیدند. نقطه بهینه فرآیند تولید با توجه به صفات مذکور، 13 درصد ماده جامد کل نوشیدنی، 9/5 درصد کنسانتره، 2/6 درصد شیرین‌کننده،  78/0 درصد پایدارکننده به‌دست آمد. این نمونه دارای امتیاز پذیرش علاقه کلی 93/7 و رضایت‌مندی از کل ترکیب 36/84 درصد را دارا بود و در طی 28 روز نگهداری نوشیدنی بهینه در دمای یخچال نیز هیچ‌گونه کپک و مخمری مشاهده نشد.

کاربرد رس سپیولیت ایرانی در شفاف‏سازی آب‏سیب: تغییرات خصوصیات کیفی طی فرایند

دوره 14، شماره 1، فروردین و اردیبهشت 1397، صفحه 1-16

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v1395i0.53088

مرضیه میرزاآقایی، امیرحسین گلی، میلاد فتحی

چکیده در این تحقیق برای اولین بار، عملکرد رس سپیولیت فعال‏شده با اسید در شفاف‏سازی آب‏سیب مورد بررسی قرار گرفت. از روش آماری سطح پاسخ جهت یافتن شرایط بهینه فرایند شفاف‏سازی استفاده شد و میزان کدورت آب‏سیب به‌عنوان پاسخ در نظر گرفته شد. سپس در شرایط بهینه، کارایی سپیولیت، بنتونیت و ترکیب این عوامل شفاف‏کننده با ژلاتین و کیزل‏ژل جهت شفاف‏سازی آب‏سیب مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که افزایش غلظت رس سپیولیت از 1/0 به 05/0 درصد وزنی/ حجمی، سبب افزایش کدورت آب‏سیب شد. در دو دمای 50 و 60 درجه سانتی‏گراد، بیشترین میزان کاهش کدورت مشاهده شد و با افزایش زمان فرایند تا 7 ساعت، میزان کدورت به‌صورت منحنی درجه دوم کاهش یافت. شرایط بهینه شفاف‏سازی، غلظت رس 05/0 درصد، دمای 50 درجه‏سانتی‏گراد و زمان 7 ساعت بدست آمد. نتایج نشان داد که دو تیمار ترکیب سپیولیت- ژلاتین-کیزل‎ژل و بنتونیت- ژلاتین- کیزل‎ژل فعال‏ترین عوامل شفاف‏کننده هستند و قادرند کدورت آب‏سیب را به میزان 7/99 درصد کاهش دهند. مطالعات کینتیکی نشان داد که سرعت تغییرات در کدورت، ویسکوزیته، میزان ترکیبات فنولیک کل و رنگ طی زمان شفاف‏سازی به ترتیب از مدل های کینتیکی درجه یک، صفر، یک و صفر تبعیت می‏کنند.