مجله پژوهشهای علوم و صنایع غذایی ایران

چکیده به‌دلیل طولانی بودن زمان استخراج روش‌های سنتی ازجمله تقطیر با آب (HD) و تقطیر با بخار آب (SD)، اخیراً روش‌های جدیدی مانند تقطیر با آب در حضور امواج مایکرو (MAHD) و تقطیر مقاومتی (OAHD) معرفی شده‌اند. در پژوهش حاضر، روغن‌های اسانسی نعناع فلفلی (Menthapiperita) به‌روش‌های OAHD و MAHD استخراج و فعالیت آنتی‌اکسیدانی آن‌ها با روغن‌های اسانسی حاصل از روش‌های SD و HD مقایسه شد. نتایج حاکی از آن بود که روش‌های OAHD و MAHD سبب کاهش زمان استخراج (تا 72 درصد) و نیز انرژی الکتریکی لازم می‌شوند. علاوه‌بر‌این، تمام روغن‌های اسانسی استخراج‌شده دارای خواص فیزیکی (دانسیته نسبی و رنگ) و فعالیت آنتی‌اکسیدانی (روش‌های DPPH و رنگبری بتا-کاروتن) تقریباً یکسانی بودند. یافته‌های این تحقیق نشان داد روغن اسانسی نعناع فلفلی حاصل از روش‌های OAHD و MAHD را می‌توان به‌عنوان فراورده‌ای آنتی‌اکسیدانی در مواد غذایی و دارویی مورداستفاده قرار داد.

چکیده تقطیر مقاومتی نوعی روش تقطیر با آب پیشرفته است که از حرارت‌دهی مقاومتی استفاده نموده و می‌‏تواند به‌عنوان روشی نوین جهت استخراج اسانس درنظر گرفته شود. زمان طولانی استخراج یکی از مشکلات اصلی روش‏‌های سنتی است. در این پژوهش، استخراج اسانس از گیاه نعناع فلفلی به‌روش تقطیر مقاومتی انجام شد و نتایج حاصله با نتایج مربوط به‌روش سنتی تقطیر با آب مقایسه گردید. یافته‌‏ها نشان داد که زمان استخراج در روش تقطیر مقاومتی 17/19 دقیقه بود، درحالی‌که این پارامتر برای روش تقطیر با آب 88/55 گزارش شد. بررسی تصاویر میکروسکوپ الکترونی برگ‏‌های نعناع بیانگر تخریب ناگهانی غدد دربرگیرنده اسانس در روش تقطیر مقاومتی بود. نتایج مربوط به کروماتوگرافی گازی-طیف سنجی جرمی نشان داد که روش تقطیر مقاومتی تغییر قابل‌ملاحظه‌ای در ترکیب شیمیایی اسانس‌‏های استخراجی در مقایسه با روش تقطیر با آب ایجاد نکرد. یافته‌‏های این پژوهش، روش تقطیر مقاومتی را به‌عنوان یک روش دوستدار محیط زیست معرفی نمود.