با همکاری انجمن علوم و صنایع غذایی ایران
دوره و شماره: دوره 6، شماره 4 - شماره پیاپی 14، زمستان 1389 
مقاله پژوهشی

بررسی ماندگاری مارگارین مایع در دمای محیط و دمای یخچال

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v6i4.9279

مریم آذری فر، محمدحسین حدادخداپرست، امیرحسین الهامی راد

چکیده در این پژوهش، امکان تولید و مدت ماندگاری مارگارینی با قابلیت سرخ کردن مورد بررسی قرار گرفت. به این منظور آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی به اجرا در آمد. فاکتورهای مورد آزمایش عبارت بودنداز: نوع مارگارین (اثر متقابل نوع روغن موجود در فاز روغنی (کنولا) و میزان رطوبت های مختلف (16 – 8 – 4%)) به عنوان فاکتور اول و مدت زمان نگهداری به عنوان فاکتور دوم. در این نوع مارگارین به علت اینکه مناسب حرارت دهی باشد از شیر در فاز آبی استفاده نگردیده است، نتایج آزمایشات بیانگر این بود که مارگارین های فرموله شده چه از لحاظ شیمیایی (عدد پراکسید) و چه از نظر میکروبی ( کپک و مخمر – کلیفرم – اشرشیا کلی و شمارش کلی باکتری) پس از 14 هفته نگهداری در دمای محیط (C°23) و دمای یخچال (°C5) هنوز به نقطه دورریز بر اساس استاندارد های موجود نرسیده بودند. واژه‌های کلیدی: مارگارین مایع، روغن کلزا، ماندگاری، پراکسید

مقاله پژوهشی

اثر میزان ماده جامد بر ویژگی های نوشیدنی اسیدی تهیه شده از مخلوط شیر گاو و شیرسویا

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v6i4.9280

مصطفی مظاهری طهرانی، تکتم یاسمنی فریمانی

چکیده افزایش تقاضای مصرف کنندگان در مورد محصولاتی حاوی پروتئین سویا باعث افزایش تولید محصولات جدید حاوی سویا گردیده است. در این تحقیق نوشیدنی ها با تخمیر مخلوط هایی از شیر/شیر سویا در نسبت های 100/0،70/30 و 50/50 و رقیق سازی تا ماده جامد 5/4و 5/6، آماده شدند. پکتین با درجه متوکسیل بالا به میزان 25/0 درصد به نمونه ها افزوده شد ومیزان پروتئین، ویسکوزیته، میزان پایداری و خصوصیات حسی نمونه ها مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج بررسی ها نشان داد که با افزایش درصد شیر سویا، میزان پروتئین، ویسکوزیته و ناپایداری نمونه ها افزایش یافت و افزایش ماده جامد نیز در افزایش پروتئین، ویسکوزیته و پایداری نمونه ها موثر بود.به طور کلی نتایج نشان داد که با استفاده از شیر سویا در سطح 30 درصد و ماده جامد 5/6درصد، می توان نوشیدنی هایی با میزان پروتئین، پایداری و خصوصیات حسی مطلوب تولید کرد. واژه‌های کلیدی: پایداری، خصوصیات حسی، شیر سویا، ماده جامد کل، نوشیدنی لبنی اسیدی

مقاله پژوهشی

تحلیل تصاویر رقمی مغز نان بربری غنی شده با آرد سویا

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v6i4.9281

آتنا پاسبان، محبت محبی، احمد احتیاطی

چکیده امروزه کنترل کیفیت نان، به ویژه در حجم وسیع تولید، ضرورت کاربرد روش های جدید را ایجاب می نماید. در این پژوهش تحلیل تصویر مغز نان بربری غنی شده با آرد سویا در دو زمان نگهداری انجام گرفت. میانگین اندازه حفرات و تخلخل با استفاده از نرم افزار ایمیج جی محاسبه شد. بعد برخالی تصاویر مغز نان با استفاده از نرم افزار متلب و تبدیل فوریه تصویر استخراج شد. ویژگی های بافت تصویرنان شامل کنتراست، انرژی، همبستگی و یکنواختی محاسبه شده، مورد تحلیل آماری قرار گرفت. زمان نگهداری بر بعد برخالی، تخلخل و پارامتر ها بافتی تاثیر معنی دار داشت. یافته های این پژوهش را می توان به عنوان روشی سریع، غیر مخرب، ارزان قیمت و عینی برای ارزیابی کیفیت مغز نان در نظر گرفت. واژه‌های کلیدی: آرد سویا، بعد برخالی، تحلیل تصویر، نان بربری

مقاله پژوهشی

بررسی تأثیر بر هم کنش100 Hi-Cap و Tween 80 بر خصوصیات امولسیون روغن هل در آب و میکروکپسول تهیه شده از آن

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v6i4.9282

رسول کدخدایی، سید علی مرتضوی، فریده طباطبایی یزدی

چکیده هدف از انجام این تحقیق، بررسی تأثیر برهم کنش میان نشاسته اصلاح شده Hi-Cap 100 و سورفکتانت غیر یونی Tween 80 بر خصوصیات امولسیون روغن هل در آب و میکروکپسول‌های حاصل از خشک کردن پاششی آن بود. به این منظور قطر متوسط قطرات و توزیع اندازه آن ها، شاخص بس پاشیدگی، گرانروی و رفتار جریان امولسیون در نسبت‌های مختلف Tween 80 تعیین گردید و راندمان ریزپوشانی مورد سنجش قرار گرفت. نتایج آزمایشات نشان داد که با افزایش غلظت سورفاکتانت تا 1%، اندازه قطرات و شاخص بس پاشیدگی نمونه‌های امولسیون کاهش و پس از آن افزایش یافت. علاوه بر این، افزایش معنی داری در گرانروی و رفتار روان شوندگی با برش امولسیون ها نیز در این محدوده از غلظت سورفاکتانت مشاهده گردید، که نشان دهنده تأثیر برهم کنش Hi-Cap 100 و Tween 80 بر ویژگی‌های کیفی امولسیون بود. همچنین یافته‌های تحقیق مشخص کرد که این برهم کنش، ریز ساختار میکروکپسول ها و راندمان ریزپوشانی را نیز به طور قابل ملاحظه ای تحت تأثیر قرار داد. واژه های کلیدی: امولسیون، ریزپوشانی، سورفکتانت، نشاسته اصلاح شده، Hi-Cap 100، Tween 80

مقاله پژوهشی

فرمولاسیون لواشک از ضایعات میوه کیوی

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v6i4.9283

الهام زکی پور ملک آبادی، زهره حمیدی، سلیمان عباسی

چکیده با توجه به اهمیت اقتصادی میوه کیوی می توان از ضایعات آن شامل میوه های رسیده و بیش از حد رسیده برای تولید محصول با ارزش اقتصادی بالاتر مثل لواشک بهره برد. هدف از انجام این تحقیق ارزیابی عوامل موثر در تولید لواشک کیوی می باشد. در این مطالعه نمونه ها در دو گروه میوه های خام و میوه های پخته شده در بن ماری جوش مورد بررسی قرار گرفتند. به هر یک از گروه‌ها گلوکز مایع صنعتی با درصد‌های مشخص (10، 5/17 و 25 درصد وزنی/ وزنی)، اسید آسکوربیک به مقدار 100 میلی‌گرم درصد گرم میوه همگن شده و اسید سیتریک با درصد‌های مشخص (صفر، 5/0 و 1 درصد وزنی/ وزنی)، اضافه شده و به ضخامت 7 میلی متر در خشک‌کن تحت خلاء و در دمای C°70 تا رطوبت حدود 1 14% جهت تهیه لواشک خشک شد. نتایج نشان داد که با افزایش درصد اسید سیتریک، میزان اسیدیته لواشک افزایش و با افزایش درصد گلوکز مایع، میزان اسیدیته آن کاهش یافت. همچنین مشخص شد که مقدار نسبت ویتامین C در نمونه های حاصل از کیوی خام کمتر از این نسبت در نمونه های حاصل از کیوی پخته شده بود. درضمن مقدار شاخص قهوه ای شدن در لواشک نسبت به این شاخص در مخلوط اولیه پیش از خشک کردن به شکل معنی داری افزایش نشان داد. ارزیابی های بافتی صورت گرفته بوسیله دستگاه اینسترون نشان داد میزان مقاومت به کشش در نمونه لواشک کیوی به شکل معنی داری کمتر از 3 نمونه لواشک دیگر رایج در بازار بود. همچنین مشخص شد کشش پذیری در نمونه لواشک کیوی از نمونه های دیگر بیشتر بود. در این تحقیق با توجه به سه متغیر میزان اسیدیته، شاخص قهوه ای شدن و نسبت ویتامین C، 6 نمونه مناسب تر جهت ارزیابی حسی انتخاب شد که در نهایت نمونه لواشک حاصل از کیوی پخته شده در بن ماری جوش بعلاوه 25 % گلوکز مایع و 5/0 % اسید سیتریک به عنوان مناسب ترین نمونه انتخاب شد. واژه‌های کلیدی: لواشک کیوی، شاخص قهوه ای شدن، ویتامین C، ارزیابی حسی

مقاله پژوهشی

بررسی ترکیب وزنی بدن گوسفند و میزان افت در مراحل مختلف پس از کشتار

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v6i4.9284

بهاره عمادزاده، محمد جواد وریدی، مهدی نصیری محلاتی

چکیده بازده گوشتی دام و نسبت اجزاء مختلف لاشه برای تولید کنندگان و دست اندرکاران صنعت گوشت فاکتورهای اقتصادی مهمی به شمار می روند. در این تحقیق، بازده گوشتی و درصد اجزاء مختلف بدن گوسفند و همچنین میزان افت ناشی از فرآیندهای مختلف از مرحله پس از کشتار تا زمان مصرف مورد مطالعه قرار گرفت. میانگین وزن لاشه گرم و سرد به ترتیب 63/15 و 33/15 کیلوگرم، میانگین افت سرد کردن 87/1 درصد و میانگین راندمان گرم و سرد به ترتیب برابر 44/41 و 67/40 درصد محاسبه شد. رابطه میان وزن زنده دام و وزن سرد لاشه توسط رابطه ای توانی با ضریب همبستگی بالا مدل سازی گردید. میانگین افت چکه و افت ناشی از پخت به ترتیب 10/2 و 51/24 درصد اندازه گیری شد. ارزیابی هر فاکتور به طور مجزا در دو جنس نر و ماده صورت گرفت و نتایج نشان داد که اختلاف میانگین تمامی ویژگیهای مورد ارزیابی در دو جنس از لحاظ آماری معنی دار نمی باشد (05/0 p>). واژه‌های کلیدی: گوشت گوسفند، بازده لاشه سرد و گرم افت سرد کردن، افت چکه، افت پخت

مقاله پژوهشی

بکار گیری شبکه عصبی مصنوعی برای پیش بینی میزان چروکیدگی نخود سبز در یک خشک کن بستر سیالی با کمک ماکروویو

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v6i4.9285

لیلا مومن زاده، علی اصغر زمردیان، داریوش مولا

چکیده در این تحقیق خواص خشک شدن نخود سبز (Pisum satium ) با رطوبت اولیه 76% بر پایه خشک (db) در یک خشک کن بستر سیالی با کمک ماکروویو مورد مطالعه قرار گرفت. چهار سطح دمای هوای خشک کننده (30، 40، 50 و 60 درجه سانتیگراد) و پنج سطح توان ماکروویو از جمله پارامترهای مورد مطالعه می باشد. یکی از مهمترین تغییرات فیزیکی که در زمان خشک کردن مواد غذائی همراه با نفوذ رطوبت بخارج از ماده رخ می دهد، کاهش حجم پوسته خارجی یا چروکیدگی میباشد. برای اندازه گیری میزان چروکیدگی محصول، در ابتدا و انتهای هر آزمایش توسط یک کولیس سه بعد عمود بر هم نمونه ها اندازه گیری و یادداشت شد تغییرات حجم قرائت گردید. مشاهده شد که با افزایش توان ماکروویو و دمای هوای خشک کننده مورد استفاده میزان چروکیدگی محصول به دلیل سرعت بخشیدن به نرخ خروج رطوبت کاهش می یابد. در ادامه این تحقیق با استفاده از شبکه عصبی مصنوعی مدل مناسبی برای یافتن مدت میزان چروکیدگی (پارامتر خروجی شبکه) ارائه گردید. توان ماکروویو، دمای هوای خشک کننده و محتوای رطوبت دانه به عنوان پارامترهای ورودی مدل می باشد. نتیجه نشان داد که شبکه عصبی مورد استفاده با 4 نرون و تابعlogsig و الگوریتم پس انتشارtrainrp بهینه حالت ممکن برای پیش بینی میزان چروکیدگی محصول می باشد. برای اعتبار سنجی مدل از (RMSE)، (MAE) و(SE) استفاده شد و نتایج نشان داد که این مقادیر کمتر از 5% می باشد این در حالی است که ضریب همبستگی(R2) بیشتر از 98% می باشد. واژه‌های کلیدی: نخودسبز، خشک کن بسترسیالی، ماکروویو، شبکه عصبی مصنوعی

مقاله پژوهشی

ویژگی های فیزیکوشیمیایی و رئولوژیک بتاگلوکان استخراج شده از جو بدون پوشینه

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v6i4.9288

سهیل امیری، مهران اعلمی، سید مهدی جعفری، علیرضا صادقی ماهونک

چکیده در این پژوهش ویژگی های فیزیکوشیمیایی، رئولوژیک و بافتی بتاگلوکان استخراج شده از چهار لاین جو بدون پوشینه ایرانی (EHDS4, EHDS18, ALELI, CAM-B) مورد بررسی قرار گرفت. به منظور استخراج بتاگلوکان، از دو روش آب داغ و اسیدی استفاده شد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که بالاترین میزان بتاگلوکان در میان لاین های جو بدون پوشینه متعلق به نمونه EHDS4 بود. بتاگلوکان استخراج شده به روش آب داغ نسبت به روش اسیدی از خلوص بیشتری برخوردار بود. نتایج آزمون رنگ سنجی نشان داد که بتاگلوکان استخراج شده به روش آب داغ در مقایسه با روش اسیدی از روشنی (L*) بیشتری برخوردار بود. میزان کف کنندگی، ویسکوزیته و ظرفیت نگهداری آب نمونه های بتاگلوکان استخراج شده به روش آب داغ در مقایسه با روش اسیدی بالاتر بود. از نظر ویژگی های رئولوژیک نیز بتاگلوکان استخراج شده به روش آب داغ دارای اندیس رفتار جریان پایین تر و ضریب قوام بیشتری در مقایسه با بتاگلوکان اسیدی بود و نتایج بررسی ویژگی های رئولوژیک نشان داد که مدل قانون توان به خوبی قادر به پیشگویی رفتار جریان نمونه های بتاگلوکان است. تجزیه و تحلیل ویژگی های بافتی بتاگلوکان استخراج شده به روش آب داغ به لحاظ تمامی ویژگی های بافتی در مقایسه با روش اسیدی ویژگی های بافتی بهتری از خود نشان دادند. در نهایت می توان نتیجه گیری کرد که استفاده از بتاگلوکان استخراج شده به روش آب داغ در مقایسه با روش اسیدی جهت استفاده درفرمولاسیون مواد غذایی و تولید غذاهای فراسودمند ارحجیت دارد. واژه‌های کلیدی: بتاگلوکان، جو بدون پوشینه، ویژگی های فیزیکوشیمیایی، ویژگی های بافتی، ویژگی های رئولوژیک

مقاله پژوهشی

تأثیر واریته و روش استخراج بر ویژگی های آنتی اکسیدانی و ضد میکروبی عصاره برگ های زیتون

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v6i4.9289

سید مهدی جعفری، مرتضی خمیری، مهران اعلمی

چکیده در این پژوهش، ترکیبات فنولی سه واریته کرونایکی، روغنی و میشن با دو روش غرقابی و مایکروویو استخراج شد. در ادامه فعالیت آنتی اکسیدانی عصاره های حاصل به سه روش مهار رادیکال دی پی پی اچ، قدرت احیا کنندگی و ظرفیت آنتی اکسیدانی کل تعیین شد. نتایج نشان داد عصاره مایکروویوی واریته کرونایکی، بیشترین میزان ترکیبات فنولی (12/0± 667/244 میلی گرم معادل اسید تانیک در گرم عصاره) و کمترین 50 ICدر سه آزمون مهار رادیکال دی پی پی اچ (15/0± 19/74 میکروگرم در میلی لیتر)، قدرت احیا کنندگی (05/0± 015/148 میکروگرم در میلی لیتر) و ظرفیت آنتی اکسیدانی کل (02/0± 391/160 میکروگرم در میلی لیتر) را به خود اختصاص داد. همچنین ارتباط خطی بین میزان ترکیبات فنولی و قدرت آنتی اکسیدانی مشاهده شد. در بررسی فعالیت ضد میکروبی عصاره های مختلف، عصاره کرونایکی استخراج شده به کمک امواج مایکروویو بیشترین فعالیت باکتری کشی را داشت وکمترین غلظت باکتری کشی در مورد باکتری استافیلوکوکوس آرئوس و اشیرشیاکلی به ترتیب برابر با 625 و 2500 میکروگرم در میلی لیتر بود که نشان دهنده مقاوم تر بودن باکتری اشیرشیاکلی نسبت به استافیلوکوکوس آرئوس بود. بنابراین عصاره های برگ زیتون، به ویژه عصاره های استخراج شده به روش مایکروویو قدرت آنتی اکسیدانی و ضد میکروبی بالایی داشته و از آن جاییکه که برگ زیتون یک برگ همیشه سبز است، می تواند به عنوان یک نگهدارنده و آنتی اکسیدان طبیعی و ارزان قیمت در مواد غذایی مورد استفاده قرار بگیرد. واژه‌های کلیدی: امواج مایکروویو، برگ زیتون، ترکیبات فنولی، روش غرقابی، فعالیت آنتی اکسیدانی، فعالیت ضد میکروبی

مقاله پژوهشی

تعیین نسبت پوآسون و مدول الاستیسیته‌ در دوره‌ی رسیدن انگور سفید بیدانه

https://doi.org/10.22067/ifstrj.v6i4.9290

علی حسن‌پور، محسن اسمعیلی، اسعد مدرس مطلق، علاالدین رحمانی‌دیدار، مقداد نصیری

چکیده در این مطالعه برای تعیین نسبت پوآسون و مدول الاستیسیته در دوره رسیدن انگور سفید بیدانه، نمونه ی میوه تازه طی هفت هفته‌ی متوالی، از پانزدهم شهریور تا بیست وششم مهرماه، از یک باغ انگور برداشت گردید. در هر نوبت شش حبه آماده شده بصورت تصادفی انتخاب و آزمایشات بارگذاری استاتیک توام با عکس‌برداری دیجیتالی انجام گرفت. با استفاده از تئوری هرتز و نسبت پوآسون واقعی (آزمایشگاهی) و نیز با در نظر گرفتن شکل واقعی حبه انگور و تعریف مقدار مجاز تغییر شکل، مدول الاستیسیته محاسبه گردید. نسبت پوآسون ظاهری نیز از طریق پردازش تصویر محاسبه و سپس مقادیر حاصل با استفاده از حل مدل فیزیکی مسئله با نرم افزار اجزاء محدود (آباکوس) اصلاح شد. نتایج بدست آمده نشان داد که مدول الاستیسیته‌ی محاسبه شده از طریق تئوری هرتز تابعی از مقدار کرنش محوری بوده و با افزایش آن افزایش می‌یابد. با توجه به نتایج این تحقیق نسبت پوآسون محاسبه‌ شده همواره از مقدار واقعی آن کوچکتر است و تابعی از مقدار کرنش محوری است. مدول الاستیسیته و نسبت پوآسون در طول دوره رسیدن میوه کاهش یافت. واژه‌های کلیدی: نسبت پوآسون، مدول الاستیسیته، انگور سفید بیدانه