ارزش‌آفرینی از لجن لبنی به‌عنوان بستری کم‌هزینه برای افزایش تولید زیست‌توده و اگزوپلی‌ساکارید توسط انتروکوکوس دورانس K48

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی انگلیسی

نویسندگان

نازنین طاهری نسب ¹

محمد رضا عدالتیان دوم ¹

مرضیه معین فرد ¹

لیلا روزبه نصیرایی ²

¹ گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

² گروه علوم و صنایع غذایی ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور، نور، ایران

10.22067/ifstrj.2026.98652.1575

چکیده

پساب صنایع لبنی، به‌ویژه لجن لبنی غنی از مواد آلی، یک منبع امیدبخش و پایدار برای کاربردهای بیوتکنولوژیک به شمار می‌رود. این پژوهش، پتانسیل لجن لبنی را به عنوان یک محیط کشت مقرون به صرفه برای تولید همزمان زیست توده و اگزوپلی ساکاریدها (EPS) توسط سویه‌های منتخب انتروکوکوس ارزیابی کرد. ابتدا پارامترهای فیزیکوشیمیایی لجن لبنی مشخص شد که ترکیبی از 70/32٪ چربی، 32/29٪ پروتئین، 56/9٪ خاکستر و 17/30٪ کربوهیدرات (که پس از فرایند خشک کردن به 50/28٪ تنظیم شد) را نشان داد. پنج سویه از طریق یک رویکرد کمی وابسته به کشت غربالگری شدند تا رشد و تولید EPS آنها ارزیابی شود. در میان جدایه‌های آزمایش شده، انتروکوکوس دورانس K48 بالاترین پتانسیل تولید را نشان داد و برای مطالعه بیشتر انتخاب شد. از روش سطح پاسخ (RSM) برای بهینه سازی غلظت اجزای کلیدی محیط کشت: لجن لبنی، ساکارز و عصاره مخمر استفاده شد. تحت شرایط بهینه (۱۵٪ لجن لبنی، ۵٪ ساکارز و 5/2٪ عصاره مخمر)، حداکثر بازده زیست توده برابر با ۸۴۴۰ میلی‌گرم بر لیتر و بازده EPS برابر با 2/394 میلی‌گرم بر لیتر به دست آمد. این یافته‌ها نشان می‌دهند که لجن لبنی می‌تواند به‌عنوان بستری مناسب و پایدار برای کشت انتروکوکوس مورد استفاده قرار گیرد و ضمن فراهم کردن امکان تولید کارآمد زیست‌توده و EPS، به ارزش‌آفرینی از پسماندهای حاصل از فرآوری صنایع لبنی نیز کمک کند.

کلیدواژه‌ها

زیست توده

لجن لبنی

باکتری‌های اسیدلاکتیک

بهینه سازی محیط کشت

ارزش‌آفرینی

موضوعات

• زیست فناوری مواد غذایی

---

عنوان مقاله English

Valorization of Dairy Sludge as a Low-Cost Substrate for Enhanced Biomass and Exopolysaccharide Production by Enterococcus durans K48

نویسندگان English

Nazanin Taheri Nasab ¹

Mohammad Reza Edalatian Dovom ¹

Marzieh Moeenfard ¹

Leila Roozbeh Nasiraei ²

¹ Department of Food Science and Technology, Faculty of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran

² Department of Food Science and Technology, No.C., Islamic Azad University, Nour, Iran

چکیده English

Dairy industry waste, particularly organic-rich dairy sludge, represents a promising and sustainable resource for biotechnological applications. This study evaluated the potential of dairy sludge as a cost-effective medium for the co-production of biomass and exopolysaccharides (EPS) by selected Enterococcus strains. The physicochemical parameters of the dairy sludge were first characterized, revealing a composition of 32.70% fat, 29.32% protein, 9.56% ash, and 30.17% carbohydrates (which adjusted to 28.50% after spray-drying). Five strains were screened through a quantitative culture-dependent approach to evaluate their growth and EPS production. Among the tested isolates, Enterococcus durans K48 exhibited the highest production potential and was selected for further study. Response Surface Methodology (RSM) was employed to optimize the concentrations of key medium components: dairy sludge, sucrose, and yeast extract. Under the optimized conditions (15% dairy sludge, 5% sucrose, and 2.5% yeast extract), a maximum biomass yield of 8,440 mg/L and an EPS yield of 394.2 mg/L were achieved. These findings demonstrate that dairy sludge can serve as a viable and sustainable substrate for Enterococcus cultivation, facilitating efficient biomass and EPS production while contributing to the valorization of dairy processing waste.

کلیدواژه‌ها English

Biomass

Dairy sludge

Lactic acid bacteria

Medium optimization

Valorization