نوع مقاله : مقاله پژوهشی فارسی

نویسندگان

1 علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

2 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

3 عضو هیات علمی موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور

10.22067/ifstrj.2021.72715.1097

چکیده

نایسین یکی از نگهدارنده‌هایی است که امروزه به صورت متداول در صنایع غذایی مورد استفاده قرار می‌گیرد. از آنجا که فعالیت ضدباکتریایی نایسین در واکنش با سایر ترکیبات از جمله پروتئین‌ها و لیپیدها کاهش می‌یابد، ریزپوشانی این نگهدارنده در قالب نانولیپوزوم راه حل مناسبی به نظر می‌رسد؛ ضمن اینکه پوشش نانولیپوزوم با ترکیبات ضدمیکروبی دیگری مانند کیتوزان احتمالا فعالیت ضدباکتریایی محصول را افزایش خواهد داد. هدف تحقیق حاضر نیز در مرحله اول تولید نانولیپوزوم‌های حاوی نایسین با (و بدون) پوشش کیتوزان و در مرحله دوم ارزیابی خواص فیزیکی و فعالیت ضدباکتریایی محصول بود. به همین منظور چهار تیمار NN (نانولیپوزوم حاوی نایسین)، NN-CH (0.05) (نانولیپوزوم حاوی نایسین با پوشش 05/0 درصد کیتوزان)، NN-CH (0.1) (نانولیپوزوم حاوی نایسین با پوشش 1/0 درصد کیتوزان) و NN-CH (0.5) (نانولیپوزوم حاوی نایسین با پوشش 5/0 درصد کیتوزان) طراحی و مورد آزمون‌های مختلف قرار گرفتند. نتایج نشان داد میانگین اندازه ذرات در تیمارهای مختلف با یکدیگر به صورت معنی‌داری متفاوت و از حدود 110 تا 327 نانومتر متغیر هستند؛ ضمن اینکه با افزایش میزان کیتوزان در پوشش، ذرات بزرگتر شدند (05/0>P). شاخص توزیع اندازه ذره‌ای در همه تیمارها کمتر از 3/0 ثبت شد و ارتباطی با میزان کیتوزان در پوشش نداشت. با افزایش میزان کیتوزان در پوشش نانولیپوزوم‌ها، پتانسیل زتا به صورت معنی‌داری افزایش یافت (05/0>P) و از 34/55- در تیمار NN به 14/53 میلی‌ولت در تیمار NN-CH (0.5) رسید. با افزایش میزان کیتوزان در پوشش، راندمان ریزپوشانی به صورت معنی‌داری در تیمارها بیشتر شد؛ به گونه‌ای که این شاخص از 19/32 در تیمار NN به 14/75 درصد در تیمار NN-CH (0.5) افزایش یافت. فعالیت ضدباکتریایی نایسین در فرم آزاد با تیمار NN اختلاف معنی‌داری نشان نداد (05/0<P)؛ اما با افزایش میزان کیتوزان در پوشش، فعالیت مهارکنندگی تیمارها به شکل معنی‌داری ارتقا یافت (05/0>P).

کلیدواژه‌ها