مجله پژوهشهای علوم و صنایع غذایی ایران

چکیده تأثیر افزودن آرد کامل سویا در دامنه 0 تا 27 درصد و آب از 31 تا 35 درصد در فرمول و همچنین شرایط مختلف اکستروژن بر روی ویژگی‌های بافتی اسپاگتی به‌منظور تولید فرآورده سلامتی‌بخش، موردبررسی قرار گرفت. فرآیند در اکسترودری با سرعت چرخش مارپیچ در دامنه 10 تا 40 دور بر دقیقه و آب سیرکولاسیون با دمای 35 تا 70 درجه سانتی‌گراد، انجام شد. نتایج نشان داد که افزودن آرد کامل سویا سبب اختلاف معنی‌داری در استحکام مکانیکی و شاخص‌های برشی شد. بررسی آماری نتایج با استفاده از طرح مخلوط نشان داد که بهترین اسپاگتی زمانی تولید می‌شود که فرمول حاوی 6/20 درصد آرد کامل سویا، 7/44 گرم بر صد گرم آرد نول و 35 گرم بر صد گرم آب در اکسترودر با سرعت چرخش مارپیچ 40 دور بر دقیقه و دمای آب سیرکولاسیون 35 درجه سانتی‌گراد، فرآوری شود.

چکیده به‌دلیل طولانی بودن زمان استخراج روش‌های سنتی ازجمله تقطیر با آب (HD) و تقطیر با بخار آب (SD)، اخیراً روش‌های جدیدی مانند تقطیر با آب در حضور امواج مایکرو (MAHD) و تقطیر مقاومتی (OAHD) معرفی شده‌اند. در پژوهش حاضر، روغن‌های اسانسی نعناع فلفلی (Menthapiperita) به‌روش‌های OAHD و MAHD استخراج و فعالیت آنتی‌اکسیدانی آن‌ها با روغن‌های اسانسی حاصل از روش‌های SD و HD مقایسه شد. نتایج حاکی از آن بود که روش‌های OAHD و MAHD سبب کاهش زمان استخراج (تا 72 درصد) و نیز انرژی الکتریکی لازم می‌شوند. علاوه‌بر‌این، تمام روغن‌های اسانسی استخراج‌شده دارای خواص فیزیکی (دانسیته نسبی و رنگ) و فعالیت آنتی‌اکسیدانی (روش‌های DPPH و رنگبری بتا-کاروتن) تقریباً یکسانی بودند. یافته‌های این تحقیق نشان داد روغن اسانسی نعناع فلفلی حاصل از روش‌های OAHD و MAHD را می‌توان به‌عنوان فراورده‌ای آنتی‌اکسیدانی در مواد غذایی و دارویی مورداستفاده قرار داد.

چکیده هدف از این تحقیق، استفاده از پوشش خوراکی فعال بر پایه پروتئین آب‌پنیر حاوی روغن سبوس برنج و ترکیب ضدمیکروبی عصاره آویشن شیرازی، به‌منظور بهبود خواص فیزیکی و شیمیایی، میکروبی و استحکام ساختاری تخم‌مرغ در برابر شکستگی و به‌طورکلی افزایش کیفیت و ماندگاری تخم‌مرغ می‌باشد. در این پژوهش، تأثیر پوشش‌دهی با کنسانتره پروتئین آب‌پنیر به‎تنهایی و در ترکیب با روغن سبوس برنج و ترکیب ضدمیکروبی عصاره آویشن شیرازی بر روی ویژگی‌های کیفی و ماندگاری تخم‌مرغ بررسی شد. نتایج نشان داد که میزان درصد کاهش وزن در همه گروه‌های پوشش‌داده‌شده به‌طور معنی‌داری (05/0 P<) کمتر از گروه شاهد (فاقد پوشش) است. ماندگاری تخم‌مرغ نیز با توجه به‌میزان اندیس Haugh و اندیس زرده حدود 4 هفته نسبت به نمونه‌های شاهد افزایش یافت. استحکام پوسته گروه‌های پوشش‌دار بیشتر از گروه کنترل بود. حداقل غلظت ممانعت‌کنندگی عصاره آویشن شیرازی در محیط‌کشت 1 میکرولیتر بود. غلظت 1 میکرولیتر عصاره آویشن شیرازی باعث کاهش بار میکروبی کل سطح پوسته تخم‌مرغ تا 87% گردیده و غلظت 2 میکرولیتر، بار میکروبی کل را به صفر کاهش داد. در ارزیابی‌های حسی، از نظر گروه ارزیاب، تخم‌مرغ‌های پوشش‌دیده نسبت به گروه پوشش‌ندیده (شاهد) پذیرش نهایی بیشتری داشته و در میان تیمارها نیز تخم‌مرغ‌های پوشش‌دیده حاوی درصد پائین روغن سبوس برنج، پذیرش نهایی بیشتری از نظر مصرف‌کنندگان داشته است. به‌طورکلی استفاده از روش پوشش‌دهی به‌عنوان یک روش کاربردی و مقرون‌به‌صرفه، می‌تواند باعث حفظ پارامترهای کیفی در تخم‌مرغ شده و علاوه‌بر حفظ بازارپسندی محصول، منجر به افزایش ماندگاری در شرایط عرضه آن گردد.

چکیده در این تحقیق یک مدل هیبریدی شبکه عصبی-GMDH جهت تخمین محتوای رطوبتی قطعات خربزه درختی در حین خشک‌شدن با هوای داغ در یک خشک‌کن کابینتی تعیین شد. برای این منظور پارامترهای زمان خشک‌‌کردن، ضخامت قطعات و دمای خشک‌کردن به‌عنوان ورودی تعریف گردید و مقدار نسبت رطوبتی (MR) به‌عنوان خروجی تخمین زده شد. دقیقاً 50 درصد داده‌ها جهت آموزش و 50 درصد دیگر برای تست کردن مدل استفاده شد. به‌علاوه، چهار مدل ریاضی مختلف بر داده‌های آزمایشگاهی برازش داده شدند و نتایج این مدل‌سازی با GMDH مقایسه گردید. مقدار ضریب تبیین (R2) و جذر میانگین مربعات خطا (RMSE) به‌دست آمده برای مدل GMDH به‌ترتیب  9960/0 و 0220/0 به‌دست آمد، درحالی‌که برای بهترین مدل ریاضی (مدل نیوتن) این مقادیر به‌ترتیب برابر 9954/0 و 0230/0 تعیین شد. پس می‌توان نتیجه گرفت که مدل‌سازی با GMDH کارایی بالاتری نسبت به مدل ریاضی در تخمین محتوای رطوبتی قطعات لایه نازک خربزه درختی دارد.

چکیده اخیرا استخراج آب زیربحرانی (SWE) به‌عنوان یک تکنولوژی سبز برای استخراج ترکیبات زیست‌فعال گیاهان شناخته شده است. در این مطالعه، استخراج آب زیربحرانی، استخراج به‌کمک اولتراسوند (UAE) و استخراج حلالی همزنی (SSE) جهت استخراج ترکیبات فنولی پوست و پالپ انجیر مقایسه شدند. فعالیت آنتی‌اکسیدانی عصاره‌­ها با آزمون‌­های مهار رادیکال DPPH، قدرت احیاکنندگی و رنسیمت ارزیابی شد. آب زیربحرانی نشان داد که بالاترین توانایی را در استخراج ترکیبات فنولی کل پالپ و پوست (به‌ترتیب، 21/0±89/65 و 09/0±79/80 معادل میلی‎­گرم گالیک اسید در گرم عصاره) و ترکیبات فلاونوئیدی (به‌ترتیب، 33/0±51/7 و 02/1±1/10 معادل میلی­‌گرم کوئرستین در گرم عصاره) دارد. همچنین، کمترین IC50 در آزمون­‌های مهار رادیکال DPPH و قدرت احیاکنندگی به عصاره­‌ی آب زیربحرانی پوست انجیر مربوط بود. بنابراین، آب زیربحرانی روش مناسب­تری برای استخراج ترکیبات فنولی و فلاونوئیدی کل پوست و پالپ انجیر می­‌باشد.

چکیده هدایت حرارتی، یکی از ویژگی‎های مهم آب‎میوه‎ها برای پیش‎بینی ضرایب انتقال جرم وحرارت و همچنین طراحی تجهیزات انتقال جرم و حرارت در صنعت آب‌میوه می‌باشد. شبکه عصبی مصنوعی برای پیش‌بینی هدایت حرارتی آب‌گلابی توسعه داده شد. دما و غلظت متغیرهای ورودی و هدایت حرارتی آب‌میوه متغیر خروجی بودند. مدل بهینه این شبکه شامل دو لایه پنهان با 5 نرون در لایه اول و یک نرون در لایه دوم بود. مدل شبکه مصنوعی توانست مقادیر هدایت حرارتی را بسیار نزدیک به مقادیر اندازه‌گیری‌شده در آزمایش پیش‌بینی کند و در مقایسه با مدل‌های متعارف و رگرسیون چندمتغیره از پایین‌ترین مجذور خطای میانگین (R2=0.999) برخوردار بود. به‌علاوه با به‌کارگیری این روش می‌توان ساختار پنهان لایه‎ها در شبکه‌های عصبی را از طریق آزمون و خطا تعیین کرد. این روش می‌تواند در محاسبات انتقال حرارت در فرآوری انواع آب‌میوه، جایی‎که نیاز به محاسبه هدایت حرارتی برحسب دما و غلظت باشد، به‌خوبی مورداستفاده قرار گیرد.